مديريت مصرف آب و كود نيتروژن در كشت ذرت تحت سيستم آبياري قطره اي زيرسطحي با استفاده از نرم افزار HYDRUS-2D/3D

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي آب

كارشناسي ارشد

در سال هاي اخير، باتوجه به افزايش جمعيت و كمبود آب در كشور به‌منظور مديريت بهينه منابع آب كشاورزي و افزايش بهره‌وري آب، سيستم‌هاي آبياري قطره‌اي زيرسطحي براي محصولات زراعي استفاده مي‌شود. باتوجه به اينكه توسعه ريشه وابسته به نيمرخ مرطوب خاك بوده و توزيع نيترات نيز تحت تأثير جبهه رطوبتي است، از اين‌رو در مديريت بهينه آبياري اطلاع از چگونگي توزيع رطوبت و نيترات موجود در خاك در محدوده ريشه طي دوره رشد گياه ضرورت دارد. اين پژوهش با اهداف پيش‌بيني حركت آب و نيترات در خاك با استفاده از نرم‌افزار HYDRUS-2D/3D و واسنجي مدل براي بررسي اثر سناريوهاي مختلف كود نيتروژن بر چگونگي حركت نيترات در خاك انجام شد. تيمارهاي مديريت آبياري در اين پژوهش شامل دو سطح آبياري كامل (W1) برابر با تبخير-تعرق ذرت (ETc) و كم¬آبياري (W2) برابر با ETc 8/0 بود. مديريت كودي نيتروژن و كلات آهن و روي به ترتيب شامل 150 كيلوگرم نيتروژن در هكتار در 9 تقسيط و 5 كيلوگرم در هكتار كلات آهن و روي در 2 تقسيط اجرا شد. مقدار رطوبت خاك طي مراحل رشد گياه در عمق‌هاي مختلف و همچنين در نيمرخ خاك با شبكه 150×120 سانتي‌متر در زمان برداشت علوفه‌اي به روش وزني اندازه‌گيري شد. غلظت نيترات اوليه و نهايي خاك نيز به ترتيب در مراحل پيش از كشت و انتهاي فصل رشد اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه تغييرات غلظت نيترات در فاصله صفر تا 20 سانتي‌متري از قطره‌چكان و عمق صفر تا 60 سانتي‌متري خاك زياد است. در سطح آبياري W1 ضريب انتشارپذيري عمقي نسبت به سطح آبياري W2 بيشتر بود. با كاربرد آب آبياري كمتر، نيتروژن نيتراتي در لايه بالايي خاك باقي ‌ماند و نفوذ عمقي نداشت. نتايج حاصل از شبيه‌سازي توزيع نيترات در خاك با استفاده از نرم‌افزار HYDRUS-2D/3D نشان داد، با فاصله گرفتن از نوار آبياري در جهت عرضي و عمقي، روند توزيع نيترات يكنواخت شد. در فواصل دورتر از نوار آبياري، توانايي مدل در شبيه‌سازي توزيع غلظت نيترات خاك كاهش يافت.

227164

آبياري و زهكشي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان