بررسي مطلوبيت مكاني ايستگاه هاي سنجش آلودگي هواي دشت يزد – اردكان با استفاده از روش هاي تصميم گيري چند معياره

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش آلودگيهاي محيط زيست

2/26/2024 12:00:00 AM

در سال‌هاي اخير، افزايش جمعيت و به دنبال آن توسعه شهرها، افزايش وسايط نقليه و پيشرفت صنايع، مشكلات متعددي را در زمينه مسائل زيست‌محيطي به همراه داشته است. يكي از مهم‌ترين معضلات، آلودگي هوا است كه مشكلات زيادي را براي سلامت جوامع بشري ايجاد نموده است. براي كنترل آلودگي هوا بايد ايستگاه‌هاي سنجش كيفيت هوا در مناطق مختلف جانمايي شود و براي اينكه داده‌هاي واقعي و صحيح از مقدار آلاينده‌ها به دست آيد بايد اين ايستگاه‌ها در مكان‌هاي مناسب استقرار يابد كه هواي نمونه‌برداري شده نشان دهنده هواي شهري باشد. در اين مطالعه سعي شده است با در نظر گرفتن معيارهاي مؤثر در مكان‌يابي ايستگاه‌ها شامل تراكم جمعيت، پارك‌ها و فضاي سبز، كاربري اراضي، سرعت باد، جهت باد، جايگاه‌هاي سوخت، راه‌ها و جاده‌ها، ارتفاع، صنايع و معادن، مطلوبيت ايستگاه‌هاي موجود در دشت يزد – اردكان بررسي شده و همچنين مكان‌‌يابي ايستگاه‌هاي جديد در اين منطقه با استفاده از روش‌هاي تصميم‌گيري چندمعياره انجام شود. در اين مطالعه، ابتدا معيارهاي مؤثر كه در بالا ذكر شد و نيز محدوديت‌ها شناسايي گرديد و پس از آن نقشه‌هاي آن‌ها در نرم‌افزار Arc GIS تهيه شد. در مرحله بعدي نقشه‌هاي فاكتورها به روش منطق فازي و محدوديت‌ها به روش منطق بولين در نرم‌افزار IDRISI استانداردسازي گرديد. پرسشنامه مقايسه دوتايي معيارها تهيه و در اختيار كارشناسان قرار گرفت و وزن‌دهي به معيارها انجام شد. در اين مرحله با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي در محيط IDRISI وزن معيارها وارد شده و علاوه‌بر وزن‌دهي معيارها، نسبت سازگاري آن‌ها نيز به دست آمد. سپس با استفاده از روش MCE و روش تركيب خطي وزني، تلفيق لايه‌هاي فاكتورها و محدوديت‌ها انجام شد و نقشه نهايي مطلوبيت مكان‌هاي استقرار ايستگاه‌ها به دست آمد. در نهايت با به كار گيري روش شايستگي ناحيه‌اي سرزمين، 7 پهنه مناسب با مساحت تقريبي 11251 هكتار جهت جانمايي ايستگاه‌هاي پايش كيفيت هوا در دشت يزد – اردكان شناسايي گرديد. نتايج به دست آمده نشان داد با توجه به اينكه بيش‌ترين محدوديت‌ها اعمال شده و بدبينانه‌ترين حالت در نظر گرفته شده است، ايستگاه‌هاي فعلي موجود در نزديكي پهنه‌ها قرار گرفته و در حالت خوش‌بينانه اين ايستگاه‌هاي در داخل پهنه‌ها قرار خواهد گرفت.

227449

دانشگاه اردکان

بماني اكرم bemani akram