جداسازي و شناسائي باكتريوفاژهاي اختصاصي سودوموناس آئروژينوزا و بررسي اثرات ضد باكتريايي آن¬ها در شرايط آزمايشگاهي

دكتري

پوست يكي از بزرگترين اعضاي بدن است كه عملكردهاي حياتي متعددي از جمله: حفظ تعادل (همئوستازي)، تنظيم دماي بدن، عملكردهاي ايمونولوژيك و متابوليكي (سنتز ويتامين D) را دارد. همچنين با عمل به عنوان يك سد فيزيكي باعث محافظت اوليه در برابر عفونت‌ها مي‌شود. هنگامي كه اين سد دچار آسيب مي‌شود، عوامل بيماري‌زا مي‌توانند مستقيما وارد بدن شده و عفونت ايجاد كنند. علي رغم پيشرفت در مديريت زخم در سال‌هاي اخير، همچنان عفونت سوختگي يكي از علل اصلي مرگ و مير مي‌باشد. اگرچه باكتري پيشرو در زخم‌هاي سوختگي استافيلوكوكوساورئوس است ولي علت اصلي مرگ و ميرباكتري‌هاي مقاوم به چند دارو از جمله سودوموناس آئروژينوزا مي‌باشند. با توجه به افزايش مقاومت آنتي‌بيوتيكي، نياز به روش‌هاي جايگزين براي كنترل عفونت‌ها بيشتر از گذشته احساس مي‌شود. امروزه باكتريوفاژها به عنوان يك ابزار جديد و موثر در درمان عفونت‌هاي ميكروبي مورد توجه قرار گرفته‌اند. در مطالعه حاضر جداسازي و شناسايي سويه‌هاس سودوموناس آئروژينوزاي عامل عفونت سوختگي از مراجعه كنندگان به بيمارستان سوانح و سوختگي امام موسي كاظم (ع) با استفاده از روش‌هاي بيوشيميايي و مولكولي انجام شد. سپس مقاوت آنتي‌بيوتيكيباكتري‌هاي جدا شده با استفاده از ديسك‌هاي آنتي‌بيوتيكي مورد بررسي قرار گرفت. باكتريوفاژهاي حاد عليه باكتري‌هاي سودوموناس آئروژينوزا از فاضلاب شهري و بيمارستاني استان اصفهان جداسازي و ويژگي‌هاي آن‌ها از قبيل طيف ميزباني، مورفولوژي، EOP، پايداري در گرما، pH، نمك، MOI و الگوي برش ژنوم تعيين شد. فعاليت كشندگي فاژهاي مورد مطالعه در غلظت‌هاي مختلف عليه باكتري‌هاي اختصاصي در شرايط آزمايشگاهيمورد بررسي قرار گرفت. همچنيناثرات ضدباكتريايي فاژ در لارو Galleria mellonella مورد ارزيابي قرار گرفت. ژنوم فاژ اختصاصي vB-PaS-HSN4 تعيين توالي و شباهت آن با ساير فاژها توسط نرم افزارهاي Mauve، Easyfig، Circolleto بررسي شد. نقشه ژنتيكي ژنوم فاژ با استفاده از نرم افزارهاي Linear genome plot و CG Viewer رسم شد. از نرم افزار MEGA 7.1 براي رسم درخت تبارزايي و تعيين رابطه خويشاوندي استفاده شد. نتايج مقاومت دارويي سويه‌هاي جدا شده به روش انتشار ديسك نشان داد كه سويه‌هاي جدا شده بيشترين مقاومت را نسبت به پيپراسيلين و لووفلوكساسين و كمترين مقاومت را نسبت به آميكاسين دارند. براساس ويژگي‌هاي مورفولوژي فاژهاي جداسازي شده عليه سودوموناس آئروژينوزا متعلق به خانواده‌هايي كه قبلا تحت عنوان مايوويريده، پودوويريده و سيفوويريدهنامگذاري شدهبودند تشخيص داده شدند. فاژهاي جدا شده قابليت توليد بالاي نتاج، زمان جذب سريع و پايداري قابل توجهي نسبت به تغييرات دمايي، نمك و pHداشتند. نتايج بررسي ژنوم فاژ vB-PaS-HSN4 نشان داد كه اين فاژ داراي ژنوم DNA دو رشته اي به اندازه bp 44534 است كه 61 ORF را كد مي‌كند و متعلق به راسته Uroviricota، كلاس Caudoviricetes و جنس Bruynoghvirusمي‌باشد. ژنوم فاژ فاقد ژن‌هاي كد كننده فاكتورهاي حدت باكتريايي و مقاومت دارويي مي‌باشد. بررسي اثرات ضدباكتريايي فاژ vB-PaS-HSN4 در مدل حيواني نشان داد كه فاژ باعث افزايش بقاي لاروها (60%، 66%، 80%) (100MOI)، (26%، 40%، 60%) (1MOI( به ترتيب در آزمايشات پيش از تجويز، تجويز همزمان و تجويز بعد از عفونت مي‌گردد. با توجه به ويژگي‌هاي باكتريوفاژها به نظر مي‌رسد فاژهاي جداسازي شده مي‌توانند به عنوان جايگزين يا مكمل روش‌هاي رايج درمان عفونت‌هاي سوختگي ناشي از سودوموناسآئروژينوزا مورد استفاده قرار بگيرند.

227495

دانشگاه اصفهان

زيست شناسي -ميكروبيولوژي

مجيد بوذري