ارزيابي مقاومت به آبامكتين در جمعيت هاي ايراني سفيد بالك پنبه Bemisia tabaci و سفيدبالك گلخانه Trialeurodes vaporariorum

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

گياهپزشكي

كارشناسي ارشد

سفيدبالك¬ها در رده Insecta، راسته Hemiptera، زير راسته Sternorrhyncha، بالاخانواده Aleyrodoidea، خانواده Aleyrodidae و زيرخانواده Aleyrodinae طبقه¬بندي مي¬شوند. گونه¬هاي عسلك¬¬پنبه (Bemisia tabaci) و سفيدبالك گلخانه (Trialeurodes vaporariorum) از جمله خسارت¬زاترين گونه¬ها در سفيد¬بالك¬ها مي¬باشند. آورمكتين¬ها دسته¬اي از لاكتون¬هاي ماكروسيكليك مي¬باشند كه از اكتينوميست¬هاي خاك¬زي Streptomyces avermitilis توليد مي¬شوند و عمدتا روي كانال¬هاي كلر وابسته به گابا و گلوتاميت اثر دارند. مكانيسم مقاومت در گونه¬هاي مختلف به صورت جهش در كانال گلوتاميت و افزايش سم¬زدايي به وسيله بيان بيش از حد ژن¬هاي سيتوكروم P450 مونوكسيژناژ، گلوتاتيون اس-ترانسفراز و يوريدين دي فسفات گليكوزيل ترانسفراز ذكر شده است. هدف اين پژوهش ارزيابي مقاومت در جمعيت¬هاي دوگونه B. tabaci و T. vaporariorum به آفت¬كش آبامكتين بود. به اين منظور، شش جمعيت از B. tabaci و شش جمعيت از T. vaporariorum از مناطق مختلف استان اصفهان جمع¬آوري گرديد و با انجام زيست سنجي به روش غوطه-ور كردن برگ، حساسيت¬ جمعيت¬ها به آبامكتين مورد بررسي قرار گرفت. ميزان LC50 براي جمعيت¬هاي T. vaporariorum بين 74/1 (نجف¬آباد) تا 72/34 (تيران) mg a.i/L و براي جمعيت¬هاي B. tabaci ، بين 23/0 (يفران) تا 87/3 (سين) mg a.i/L محاسبه گرديد. جمعيت سين داراي نسبت مقاومت 14 برابر و جمعيت تيران داراي نسبت مقاومت 19 برابر بود. براي تشخيص مكانيسم¬هاي مقاومت، اثرات پيش¬تيمار با سه سينرژيست پيپرونيل بوتوكسايد (PBO)، دي اتيل مالئات (DEM) و تري¬فنيل¬فسفات (TPP)، مورد بررسي قرار گرفت. در جمعيت¬هاي حساس و مقاوم، نسبت هم¬افزايي با سينژيست¬هاي PBO، DEM و TPP به ترتيب در يفران (31/1، 37/1 و12/1)، سين (06/5، 87/3 و 08/2)، نجف¬آباد(11/1، 08/1 و 01/1) و تيران (46/6، 04/4 و 5/2) محاسبه شد و نقش مهم سينرژيست¬هاي PBO و DEM در سم زدايي آبامكتين مشخص گرديد. براي تشخيص نقش آنزيم¬هاي سم¬زدا، ميزان فعاليت آنزيم¬هاي مونوكسيژناز¬هاي وابسته به سيتوكروم P450 ، گلوتاتيون اس-ترانسفراز¬ها و كربوكسيل استراز¬ها تعيين شد. نتايج نشان داد كه فعاليت آنزيم¬هاي مونوكسيژناز سيتوكرومP450 ( 12/2، 36/2) برابر، گلوتاتيون اس-ترانسفراز¬ها (12/2، 2) برابر و كربوكسيل استراز¬ها (21/1، 15/1) برابر به ترتيب در جمعيت¬هاي مقاوم تيران و سين بيشتر بود. مقاومت تقاطعي در اين جمعيت¬ها براي امامكتين بنزوات، كلرپيرفوس، دلتامترين، فيپرونيل و اسپينوزاد مورد ارزيابي قرار گرفت. جمعيت¬هاي مقاوم به آبامكتين تيران و سين به ترتيب، مقاومت متقاطع بالايي به امامكتين بنزوات (23/13، 09/9) برابر، نشان دادند. درنتيجه، در هر دو جمعيت Bemisia tabaci و Trialeurodes vaporariorum، به نظر مي¬رسد افزايش متابوليسم به ويژه بيان بيش از حد ژن¬هاي سيتوكروم P450 مونوكسيژناز، نقش مهمي در مقاومت به آبامكتين داشته باشد. اين نتايج ممكن است كاربرد¬هايي در تشخيص زودهنگام مقاومت به آبامكتين در جمعيت¬هاي سفيدبالك داشته باشد و به طور بالقوه در كاهش استفاده از آفت¬كش ارزشمند باشند.

227571

حشره شناسي كشاورزي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان