مقايسه تخمين عيار كانسار آهن شيطور بافق به روش هاي زمين آماري غيرخطي(كريجينگ شاخص) و يادگيري ماشين(شبكه هاي عصبي و ماشين بردار پشتيبان)

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي معدن

كارشناسي ارشد

اين پژوهش بر مبناي كاهش ريسك عمليات معدنكاري ناشي از فرآيند تخمين عيار و با هدف مقايسه چندين روش باهم و ارائه يك روش مناسب و با خطاي كم براي تخمين عيار آهن بر روي كانسار شيطور انجام شد. كانسار سنگ آهن شيطور در استان يزد و در فاصله 78 كيلومتري شهرستان بافق و در 10 كيلومتري جنوب خاوري روستاي گزستان واقع شده است. مجموعه داده هاي مورد استفاده در اين پژوهش شامل 57 گمانه هستند كه مجموع طول حفاري آن ها برابر با 15104.7 متر مي باشد. تعداد كل نمونه هاي آهن مورد استفاده در اين تحقيق 1552 نمونه هستند. حداقل عيار آهن در بين نمونه ها برابر با 1.1 و بيشترين عيار 64.5 مي باشد و ميانگين عياري داده ها 34.29 مي باشد. هر نمونه توسط 4 پارامتر مشخص مي شود كه شامل موقعيت (طول، عرض و ارتفاع) و عيار آهن مي باشد. قبل از انجام فرآيند تخمين پيش پردازش هايي شامل كامپوزيت سازي، حذف گمانه هاي پرت، بررسي داده هاي خارج از رديف، شناسايي بيضوي ناهمسانگردي عيار اهن و تعيين حدود آستانه براي كريجينگ شاخص صورت گرفت. به منظور تخمين عيار از 4 روش استفاده شد كه عبارتند از: روش كريجينگ معمولي، كريجينگ شاخص، شبكه هاي عصبي پرسپترون چند لايه و رگرسيون بردار پشتيبان. به منظور اعتبارسنجي و مقايسه علكرد روش هاي مورد استفاده در تخمين، دقت هر روش از طريق تخمين عيار نمونه هاي گذاشته شده براي اعتبارسنجي، مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه روش MLP با مقدار RMSE برابر با 0.151 داراي بهترين عملكرد بوده است. در ادامه و به منظور بررسي هاي بيشتر از اعتبار سنجي متقابل نيز استفاده گرديد. دو پارامتر جذر ضريب تشخيص رگرسيون و مقدار RMSE نيز بعنوان معيار بررسي عملكرد هر روش در اعتبار سنجي متقابل، مورد ارزيابي قرار گرفت. بر مبناي جذر ضريب تشخيص رگرسيون و RMSE روش MLP با مقدار ضريب تشخيص رگرسيون برابر با 0.78 و مقدار RMSE برابر با 0.151 بهترين عملكرد را در بين تمامي روش ها داشته است. به منظور مقايسه ي بهتر، هيستوگرام و اطلاعات آماري هر روش، قبل و بعد از تخمين، براي داده هاي آزمايش مورد بررسي قرار گرفت. بر اساس بررسي هاي صورت گرفته بر روي اين نمودارها و ساير آماره هاي توصيفي، روش شبكه هاي عصبي پرسپترون بهترين عملكرد را نسبت به ساير روش هاي مورد استفاده در اين تحقيق داشته است.

227887

اكتشاف مواد معدني

مهندسي معدن

دانشگاه صنعتي اصفهان