بررسي و تحليل احوال و ملكات در انديشه ملاصدرا

كارشناسي ارشد

يكي از اساسي ترين مباحث در حوزه فلسفه و اخلاق، مبحث احوال و ملكات نفساني است كه فلاسفه در مواضع مختلف به آن پرداخته اند. پژوهش حاضر با هدف بررسي ديدگاه ملاصدرا در اين موضوع تنظيم و تدوين شده و درصدد است تا چگونگي اثرگذاري عوامل غيرارادي همچون مزاج، تربيت دوران كودكي، محيط طبيعي و اجتماعي بر شكل گيري ملكات و فهم تاثير اراده انسان بر آنها و بر ملكات را بشناسد. علاوه بر اين، سازگاري ميان نظريه حركت جوهري و ثبات ملكات در نفس را بررسي كرده، جايگاه علم و عمل در ايجاد، تغيير و تثبيت ملكات را روشن كند. چگونگي تاثيرگذاري ملكات نفساني در شاكله وجودي انسان نيز از مسائل ملحوظ در اين پژوهش است. هدف اصلي اين رساله رسيدن به فهم درستي از مسائل ياد شده است كه در اين خصوص بررسي و تحليل نظريات ملاصدرا حائز اهميت است. به همين جهت با استفاده از روش توصيفي-تحليلي به مطالعه آثار ايشان در اين موضوع پرداخته و به اين پاسخ دست يافتيم كه عوامل غيرارادي به عنوان بستر شكل گيري ملكات اهميت فراواني داشته و درظهور و تغييرشان نقش بسزايي ايفا ميكنند، از طرفي انسان با توجه به دارا بودن هر ميزاني از اراده ميتواند از اثر عوامل غيرارادي كاسته و بروز و تغيير ملكاتش را بر عهده گيرد. همچنين براي شكل گرفتن ملكات در وجود انسان، همراهي علم و عمل با يكديگر لاز م و ضروري است و هر يك بدون ديگري ناقص و بدون تاثير است و با فهم اينكه شاكله وجودي انسان را ملكات او ميسازند، دريافتيم كه بدن مثالي در آخرت نيز محصول شاكله ساخته شده توسط خود فرد است

227981

دانشگاه اصفهان

پروين نبيان

فلسفه و كلام اسلامي

فروغ السادات رحيم پور