بررسي ارگونوميكي وضعيت بدن حين انجام كار و عوامل مرتبط با آن در پرستاران بخش هاي مراقبت ويژه مراكز آموزشي درماني شهر رشت در سال 1388- 1389

رشت

پرستاري﴿داخلي-جراحي﴾

چكيده: مقدمه: اختلالات عضلاني -اسكلتي ناشي از كار به ويژه در مشاغلي مانند پرستاري كه با فعاليتهايي چون تغيير وضعيت بيماران همراه است،داراي شيوع بالايي بوده و توجه متخصصان بهداشت حرفه اي را به لزوم كاربرد علم ارگونوميك و شناسايي عوامل مرتبط با آن جلب نموده است. هدف: مطالعه حاضر با هدف تعيين ارگونوميك وضعيت بدن حين انجام كارتغيير وضعيت بيماران توسط پرستاران و عوامل مرتبط با آن در بخشهاي مراقبت ويژه انجام گرفته است. مواد و روشها: دراين مطالعه توصيفي –تحليلي، مقطعي 91 پرستار شاغل در بخشهاي مراقبت ويژه 4مركز آموزشي درماني شهر رشت به روش سرشماري انتخاب و با استفاده از ابزاري 4 بخشي شامل پرسشنامه مرتبط با عوامل فردي و دانش مرتبط با ارگونومي حين كار تغيير وضعيت درواحدهاي پژوهش ، عوامل محيطي موثر بر ارگونومي و ابزار استاندارد بررسي سريع كل بدن (REBA) بررسي شدند.داده ها با استفاده از روش خود ايفا(در بررسي مشخصات فردي و دانش) و مشاهده ( در برررسي ارگونوميك وضعيت بدن و عوامل محيطي) گردآوري و با استفاده ازآزمون هاي توصيفي و استنباطي (كاي دو،فيشر،تي مستقل و رگرسيون لوجستيك ،مدل GEE ) در نسخه 16spss مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. نتايج:نتايج اين مطالعه نشان ميدهند كه نمره كسب شده اكثريت (7/77 %)واحد هاي مورد پژوهش ،در مقياس ابزار ربا، در محدوده 7-4 ، با بيشترين اختلال متوسط به بالا از نظر ارگونوميكي در اعضاي پنجگانه در ناحيه مچ ها(100%)بوده است كه تراز خطر متوسط و نياز ضروري به تغيير وضعيت را نشان مي دهد. تنها 4/19 درصد از واحدهاي مورد پژوهش وضعيت ارگونوميك مطلوب در حين كار تغيير وضعيت بيماران داشتند كه با سمت پرستارP < 0/007))وسابقه كار كمتر واحدهاي پژوهش در بخش ويژه داراي ارتباط مستقيم معني دار(0001 /0 > P ) بوده است . البته تحت مدل لوجستيك رگرسيون به روش GEE، سابقه كار در بخش ويژه (0001/0< P) ،شاخص توده بدني 25-20 ( 0001/0< P) و تجرد (0001/0< P ) داراي ارتباط معني داري با وضعيت ارگونوميك بدن حين انجام كار واحد‌هاي مورد پژوهش بوده اند.نزديك به نيمي از واحدهاي مورد پژوهش(4/49%)از ميزان آگاهي متوسطي در زمينه علم ارگونوميك در ارتباط با تغيير وضعيت بيماران برخوردار بودند. در اين ميان گروه ضعيف از نظر سطح آگاهي 29/2 بار شانس ارگونوميك نامطلوبتري نسبت به گروه رفرنس( خوب) داشتند. از نظر عوامل محيطي كار، بيشترين درصد (1/45%) موارد تغيير وضعيت در شرايط محيط كاري باامتياز 7 از كل نمره 8 (با ميانگين و انحراف معيار 5± 06/7) انجام شده بود. بر اين اساس در كل محيط كار در اين پژوهش در گروه مطلوب قرار گرفته است . هرچند بر اساس مدل GEE ،از بين 8 عامل مورد بررسي دربخش محيط كاري، عوامل "قابل تنظيم نبودن ارتفاع تخت"(156/4 بار) و" قابل تنظيم نبودن قسمت‌هاي مختلف تخت(958/1 بار) با افزايش وضعيت نامطلوب ارگونوميك مرتبط بودند. نتيجه گيري: با توجه به يافته هاي اين تحقيق، ضرورت توجه بيشتر به ارگونومي حين كار و برنامه ريزي مناسب جهت ارتقاي آن از طريق كنترل عوامل مرتبط با آن به ويژه دانش كم نمونه ها برجسته مي شود. واژه هاي كليدي: مهندسي محيط كار انسان،وضعيت بدن،پرستاران،بخش مراقبت ويژه

22829

پرستاري و مامايي شهيد بهشتي

علوم پزشكي گيلان

هاساواري، فريده , كاظم ن‍ژاد ليلي، احسان

بقايي، مژگان