بررسي اثر بخشي درمان حساسيت زدايي حركات چشم و پردازش مجدد(EMDR) بر تغييرات شناختي و كاركردي مغزي ( شبكه اي و منطقه اي) زنان داراي تجربه تروماي ناشي از تجاوز جنسي

كارشناسي ارشد

هدف از انجام اين پژوهش بررسي اثر بخشي درمان حساسيت زدايي حركات چشم و پردازش مجدد(EMDR) بر تغييرات شناختي و كاركردي مغزي (شبكه اي و منطقه اي) در زنان داراي تجربه تروماي ناشي از تجاوز جنسي در شهر اصفهان بود. اين پژوهش از نوع مورد منفرد بوده¬ و جامعه آماري اين پژوهش، تمام زنان داراي تجربه تروماي ناشي از تجاوز جنسي شهر اصفهان در سال1402بودند. براي انجام اين پژوهش سه نفر از افراد داوطلب پس از فراخوان عمومي و به صورت هدفمند انتخاب شدند. براي اين كار آن‌‌‌ها ابتدا با مصاحبه باليني ساختار يافته براي DSM5-TR موردسنجش اوليه قرار گرفته و واجد ملاك‌‌‌هاي ورود و فاقد معيار‌‌‌هاي خروج تشخيص داده شده و در ادامه با ابزار‌‌‌هاي پژوهش شامل چك ليست PTSD براي DSM5، تست شكل پيچيده ري-اوستريت (ROCF)و الكتر آنسوفالوگرام EEG مورد ارزيابي‌‌‌هاي خط¬پايه قرار گرفتند. سپس هر يك از شركت¬كنندگان طي 6 جلسه هفتگي ( هر جلسه نود دقيقه) تحت درمان حساسيت زدايي حركات چشم و پردازش مجدد (EMDR) قرارگرفتند و سه مرتبه در طول فرايند درمان ( هر دو هفته يكبار ) ارزيابي شدند در نهايت ارزيابي¬هاي پيگيري نيز به مدت سه هفته با ابزار‌‌‌هاي پژوهش ادامه يافت. تجزيه و تحليل داده¬ها در حوزه متغير‌‌‌هاي روانشناختي (علائم تروماتيك و حافظه تروماتيك) با استفاده از تحليل ديداري نمودار‌‌‌ها انجام شد . براي تجزيه و تحليل داده¬ها در حوزه متغير‌‌‌هاي نورو سايكولوژيك پژوهش ( فعاليت نواحي مرتبط با پردازش¬هاي بينايي، حسي، حركتي و اجرايي و شبكه‌هاي كاركردي حسي و كنترلي مغز )،ابتدا در نرم افزار MATLAB پردازش اوليه صورت گرفت و سپس در نرم افزارLORETA و MATLAB پردازش‌‌‌هاي نهايي به عمل آمد نتايج نشان داد كه درمان EMDR براي بهبود علائم تروماتيك و حافظه تصويري شركت كنندگان مؤثر بوده¬است. همچنين درمان EMDR در شركت كنندگان باعث اثر در برخي از نواحي مرتبط با پردازش‌‌‌هاي بينايي، حسي، حركتي و اجرايي شده¬و همچنين باعث ايجاد و تشكيل برخي از شبكه‌هاي كاركردي حسي و كنترلي گرديده¬ كه اهميت اين تغييرات مورد بحث قرار گرفته¬است. در مجموع اين پژوهش نشان داد كه درمان EMDR مي¬تواند در بهبود وضعيت روان شناختي زنان داراي تجربه تروماي ناشي از تجاوز جنسي مؤثر باشد و اين تأثيرات همسو با تغييرات مغزي شناختي، مرتبط مي¬باشد كه به پشتوانه علمي درمان EMDR مي¬افزايد

229787

دانشگاه اصفهان

اميرحسين قادري , فاطمه سميعي

علوم شناختي- روانشناسي شناختي

علي محرابي