بررسي فراواني عوارض ديابت و عوامل مرتبط با آن در مددجويان تحت پوشش كميته امداد امام خميني (ره) شهرستان سنندج درسال 1401

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

مقدمه: بيماري ديابت يك مشكل اصلي سلامتي در تمام دنيا محسوب مي شود. وضعيت اقتصادي- اجتماعي بيماران در كنار آگاهي آنها فاكتورهاي تاثير گذاري در مراجعات منظم بيماران و مراقبت هاي آنها براي كنترل قند خون و پيشگيري از عوارض مهم بيماري ديابت هستند. هدف از اين مطالعه ، بررسي عوارض ديابت، كنترل قند خون آنها و عوامل با آن در بيماران با سطح اقتصادي پايين در شهرستان سنندج در سال 1401 بود. مواد و روش ها: در اين مطالعه توصيفي و تحليلي، تعداد 272 بيمار تحت پوشش كميته امداد امام سنندج كه مبتلا به ديابت بودند، جهت بررسي عوارض به متخصصين مربوطه ارجاع شدند. همچنين براي اين افراد آزمايشات كنترل قندخون از جمله هموگلوبين گليكوزيله و قند خون ناشتا انجام شد و در كنار اطلاعات دموگرافيك آنها در يك چك ليست از قبل آماده شده وارد گرديد و با استفاده از نرم افزار Stata نسخه 16 و با آزمون هاي تي مستقل، كاي دو و تست دقيق فيشر مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت . يافته ها: تعداد 272 نفر، شامل 83 نفر (5/30 درصد) مرد و 189 نفر (5/69 درصد) زن، وارد آناليز شدند. ميانگين سن مردان (88/65 سال) از زنان (47/61 سال) مورد بررسي بيشتر بود. ميانگين شاخص توده بدني در زنان (41/29) نسبت به مردان (72/25) نزديك به 4 واحد بيشتر بود. ميانگين سال هاي ابتلا به ديابت در مردان و زنان مورد بررسي به ترتيب 77/9 و 95/10 سال بود. نزديك به 40% از بيماران سابقه خانوادگي ابتلا به ديابت داشتند، اين درصد در زنان (4/43%) نسبت به مردان (1/30%) تا حدودي بيشتر بود. حدود 4 درصد زنان و 7/15% مردان مصرف كننده سيگار بودند. نزديك به 50% بيماران ديابتيك (54% از زنان و 6/38% از مردان) همزمان با ديابت، هيپرليپيدمي هم داشتند. علاوه براين حدود 45% از بيمارن مورد بررسي (شامل 6/47% از زنان و 8/39% از مردان) همزمان با ديابت مبتلا به فشارخون بالا بودند و داروي فشارخون مصرف مي كردند. از بين بيماران مورد بررسي تعداد 159 نفر (5/58 درصد) جهت مراقبت هاي دوره اي به پزشك خانواده خود مراجعه مي كردند. حدود 43% هم جهت مشاوره تغذيه به كارشناس تغذيه مراجعه كرده بودند. 149 نفر هم سابقه مراجعه به چشم پزشك براي بررسي وضعيت بينايي خود و عوارض ديابت را داشتند، 2/84 درصد هم در طي يكسال گذشته جهت مراقبت بيماري به يك متخصص داخلي مراجعه كرده بودند. حدود 41% از بيماران مورد بررسي مراجعه منظم به پزشك خانواده خود نداشتند كه اين درصد در مردان (6/50%) نسبت به زنان (6/37%) بيشتر بود. همچنين بيش از 50 درصد از بيماران در هر دو جنس (4/53% زنان و 1/65% مردان) اصلا مراجعه اي به مشاور تغذيه نداشته اند. 3/41% زنان و 2/54% مردان مبتلا به ديابت تا زمان انجام اين مطالعه، جهت بررسي عوارض چشمي و مراقبت از چشم به چشم پزشك مراجعه نكرده بودند. نتايج نشان داد كه 43 نفر (8/15%) از بيماران ديابتيك مورد بررسي درجاتي از رتينوپاتي به عنوان يك عارضه مهم ديابت را داشتند. علاوه بر رتينوپاتي، 10 نفر (7/3%) از بيماران شامل 9 نفر (8/4%) از زنان و 1 نفر (2/1%) از مردان نوروپاتي داشتند. در 8 نفر از بيماران هم نفروپاتي و در 13 نفر هم عارضه قلبي مشاهده شد. زخم پاي ديابتي به عنوان يكي از عوارض مهم ديابت در 6 نفر(2/2%) از بيماران شامل 4 (8/4%) مرد و 2 نفر (1/1%) زن مشاهده شد. موارد رتينوپاتي در بيماراني كه مراجعه منظم دارند به صورت معني داري بيشتر بود. مراجعه منظم به پزشك خانواده در زنان مورد بررسي به صورت معني داري بيشتر از مردان بود. بين فراواني مراجعه منظم به مشاور تغذيه و همچنين متخصص داخلي و جنسيت رابطه معني دار آماري وجود نداشت. اگرچه، بين فراواني رتينوپاتي، نوروپاتي، نفروپاتي، زخم پاي ديابتي و جنسيت رابطه معني دار آماري وجود نداشت. اما درصد عوارض قلبي در مردان به صورت معني داري بيشتر از زنان بود. نتيجه گيري: وضعيت مراقبت هاي بيماران مبتلا به ديابت در جمعيت مورد بررسي مطلوب نيست.احتمالاً يكي از دلايل اصلي عدم كنترل صحيح بيماري، مشكلات اقتصادي مربوط به عدم مراجعه جهت ويزيت هاي پزشكي است و علاوه بر اين دليل مهم ديگر احتمالاً آگاهي كم بيماران از عوارض ناتوان كننده ي بيماري مي باشد. كلمات كليدي: ديابت؛ عارضه؛ رتينوپاتي؛ نوروپاتي؛ نفروپاتي

230189

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

پزشكي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشکي کردستان

خالد رحماني، شهين يار احمدي