بررسي اثر دامنه و بسامد كره¬گير ماشيني نوع رفت و برگشتي بر ميزان كره استحصالي

1401/11/25

چكيده كره¬سازي يكي از قديمي¬ترين اشكال نگهداري تركيبات چربـي شير مي¬باشد كه با توسعه تكنولوژي و اسـتفاده از تجهيـزات متنـوع، تكامل تدريجي يافته است. يكي از روش¬هاي قديمي توليد كره كه هنوز هم در قسمت¬هايي از قاره آفريقا و منطقه خاورميانه از آن استفاده مي¬شود، فرايند كره¬زني در پوست بز يا آهوي نيمه پر شده از شير يا ماست و هوا است كه ضربات رفت و برگشتي به آن اعمال مي¬شود. اين روش توليد كره در تحقيق كنوني ماشيني شده و كره¬گير رفت و برگشتي ماشيني نام دارد. اين دستگاه از اجزاي (1) شاسي، (2) كره‌گير يا مشك فلزي، (3) حامل كره‌گير، (4) رابط يا لنگ، (5) چرخ دوار، (6) سيستم محرك يا انتقال قدرت و (7) وزنه‌هاي تعادل تشكيل شده كه شرح دقيق اجزا و نقشه¬ها ارائه شده است. جهت ارزيابي دستگاه تاثير دامنه به عنوان عامل اول در سه سطح (40، 60 و80 سانتي¬متر) و بسامد به عنوان عامل دوم در سه سطح (50، 61 و 72 سيكل در دقيقه) و حجم مخزن كره¬گير به عنوان عامل سوم در دو سطح (5/13 و 3/21 ليتر) بر ميزان كره استحصالي در قالب آزمايش فاكتوريل بر پايه طرح كاملاً تصادفي بررسي و تعيين شد. نتايج نشان داد كه دامنه، بسامد و حجم مخزن در سطح يك درصد تاثير معني¬داري بر مقدار كره استحصالي دارند. اثر متقابل دامنه  حجم مخزن و بسامد  حجم مخزن در سطح 5 درصد بر مقدار كره تاثير معني¬داري داشت ولي اثر متقابل دامنه  بسامد بر مقدار كره تاثيري نداشت. در اثرات متقابل تاثير حجم مخزن بيشتر از عامل دامنه و يا بسامد با عامل ديگر است. كمترين و بيشترين ميزان كره به ترتيب در كمترين و بيشترين دامنه و بسامد بدست آمد. در هر دو نوع مخزن كره¬گير، كمترين ميزان چربي دوغ در بسامد و دامنه بزرگتر و بيشترين ميزان چربي دوغ در بسامد و دامنه كوچكتر حاصل شد. هرچند در دامنه و بسامدهاي بالا ميزان كره بيشتري بدست مي¬آيد ولي به دليل ارتعاشات و سروصداي زياد دستگاه كره¬گير رفت و برگشت ماشيني، انتخاب دامنه و بسامد¬هاي بالا محدوديت دارد. واژگان كليدي: چربي، روش صنعتي، دامنه، كره¬گيري

230200

دانشگاه جيرفت

دكتر محمدرضا كماندار

دكتر فرهاد خوشنام