توسعه يك ايمونواسي جديد مبتني بر نانوبادي جهت تشخيص آنتي¬ژن اختصاصي پروستات (PSA) به عنوان يك بيوماركر سرطان پروستات در انسان

دكتري

نقش سنجش ايمني در شناسايي نشانگرهاي زيستي سرطاني براي تشخيص زودهنگام و پيشگيري از سرطان بسيار مهم است. سرطان پروستات شايع¬ترين سرطان در مردان است و در زمينه¬هاي باليني و زيست¬پزشكي نياز مبرمي به تشخيص و پيش¬آگهي دقيق سرطان پروستات وجود دارد. در حال حاضر، آنتي¬ژن اختصاصي پروستات (PSA) كه اولين نشانگر زيستي سرطاني تاييد شده توسط FDA است، براي تشخيص و غربال¬گري اوليه سرطان پروستات استفاده مي¬شود. نانوبادي¬ها قلمرو متغير آنتي¬بادي¬هاي زنجيره سنگين هستند كه از خون شترها به¬ دست مي¬آيند. آنها كوچك¬ترين قطعه آنتي¬بادي با توانايي كامل براي اتصال به آنتي¬ژن هستند. نانوبادي¬ها خواص منحصر به فرد دارند كه آنها را به جايگزيني ايده¬آل براي آنتي¬بادي¬هاي معمولي تبديل مي¬كند و پتانسيل بالايي براي كاربردهاي مختلف در تشخيص و درمان بيماري¬ها فراهم مي¬آورد. هدف اصلي اين مطالعه توسعه يك سنجش ايمني جديد براي تشخيص PSA بر اساس يك سيستم اسپليت نانولوسيفراز سه¬قسمتي و نانوبادي¬ها بر عليه PSA مي¬باشد. در اين رويكرد، آنزيم نانولوسيفراز به سه قطعه تقسيم شد و سپس دو قطعه كوچك 11 اسيدآمينه، كه به ‌عنوان β9 و β10 ناميده مي‌شوند، به‌صورت جداگانه با دو نانوبادي ضد PSA (N7 و N23) الحاق شدند. هنگامي كه اين پروتئين¬ها از طريق نانوبادي¬ها به PSA متصل مي¬شوند و در حضور سومين جزء نانولوسيفراز به نام Δ11S، اجزاي نانولوسيفراز تقسيم شده در مجاورت نزديك قرار مي¬گيرند و باعث تسهيل جمع¬آوري مجدد نانولوسيفراز فعال و انتشار لومينسانس مي¬¬شود. پس از بيان و خالص¬سازي اجزاء سيستم، اين سنجش ايمني توسعه‌يافته توانايي تشخيص حساس PSA را در محدوده خطي از 1 تا 20 نانوگرم در ميلي‌ليتر با حد تشخيص 4/0 نانوگرم در ميلي‌ليتر دارد. همچنين نتايج به ¬‌دست‌¬ آمده از طريق اين سنجش ايمني، با نتايج حاصل از سنجش ELISA مطابقت داشت كه نشان دهنده كارايي اين سنجش ايمني جديد است. نتايج مطالعات بيوانفورماتيكي نشان مي¬دهد كه نانوبادي¬هاي N7 و N23 (و پروتئين¬هاي فيوژن آنها) تمايل بالايي به PSA دارند و به نقاط اتصال مختلف روي سطح آنتي¬ژن PSA در فاصله مناسب براي بازسازي نانولوسيفراز كامل متصل مي¬شوند. علاوه بر اين، سنجش ايمني توسعه‌يافته همگن است و اختصاصيت قابل‌توجهي براي PSA نشان مي‌دهد. اين سنجش ايمني مي‌تواند به عنوان يك سنجش قابل¬اعتماد، سريع و آسان براي تشخيص PSA باشد. سنجش ايمني مبتني بر نانوبادي ممكن است كاربردهاي احتمالي در مطالعات آزمايشگاهي و آزمايش نقطه مراقبت داشته باشد و براي توسعه كيت¬هاي تشخيصي تجاري براي اندازه¬گيري ميزان PSA در سرم استفاده شود.

230404

دانشگاه اصفهان

محبوبه نظري

زيست شناسي - بيوشيمي

رحمان امام زاده