معيار هاي تمايز قيد ذاتي و غير ذاتي در زبان فارسي، رويكردي نقشگرا

كارشناسي ارشد

قيدها به لحاظ ساختواژي و ويِزگي هاي صرفي ونحوي يكي از ناهمگن ترين مقوله هاي واژگاني اجزاي كلام هستند كه لزوم مطالعات زبان شناختي و دسته بندي آنها را در دومجموعه قيود ذاتي (مختص) و غير ذاتي ( مشترك) ضرورت مي بخشد. با توجه به معنا بنياد بودن پيشينه پژوهش هاي دستورنويسي بويژه در باب مقوله قيد، كرافت معتقد است : معيار معنايي به تنهايي قادر به تعيين طبقه يا مقوله دستوري واژگان نيست بلكه نقش كنش گزاره اي اجزاي كلام را نيز بايد در نظر داشت لذا بر پايه رويكرد سرنموني كه قائل به پيوستاري بودن اعضاي طبقات دستوري اجزاي كلام مي باشد را جهت مطالعه آنان پيشنهاد مي كند. بر اين اساس ، پژوهش حاضردر چارچوب زبان شناسي نقش گرا ، بنا دارد ويژگي هاي مميز مقوله دستوري ساختارهاي منفرد و گروهي قيدي را برپايه معيار هاي معنايي ، كاربردي ، ساختواژي و نيزبه كمك برخي از آزمون هاي صرفي و نحوي ، شناسايي نمايد.ازاين رو به منظور نيل به اهداف و پاسخگويي به سئوالات پژوهش، ابتدا فهرستي بالغ بر يك هزار و يكصد واژه منفرد و گروهي (مشتمل بر ساخت هاي زباني ساده،مركب ، مشتق ،عبارات صطلاحي و غيره) با پتانسيل كار كرد قيدي به شيوه كتابخانه اي از متون گوناگون بالاخص فرهنگ نامه هاي زبان فارسي به عنوان داده هاي پژوهش ،جمع آوري و مورد دسته بندي گوناگون صرفي،نحوي و معنايي قرارگرفته است و درگام بعدي ، مقوله حروف بويژه حرف اضافه به لحاظ كاركرد قيدي به تفصيل نيزمورد بررسي قرار گرفته اند و نتايج بدست آمده ،شرح ودر قالب نمايه هاي گوناگون ارائه شده است ودر پايان مهمترين ويژگي هاي مميز مقوله دستوري قيد به اختصاربازگويي شده اند

231077

دانشگاه اصفهان

اسفنديار طاهري

زبانشناسي همگاني

والي رضائي