عنوان
تحليل و ارائۀ الگوي شيوۀ آموزش كاربرد حروف‌اضافۀ زبان فارسي به غيرفارسي زبانان
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
كاربرد حروف‌اضافه در بافت واقعي زباني، يكي از پيچيده‌ترين چالش‌ها در فرآيند يادگيري زباندوم است. اين حروف در عين سادگي، مفاهيم عميق و متفاوتي را در جملات منتقل مي‌كنند و نقش مهمي در ساختار و معناي جملات دارند. براي بسياري از فراگيران، به‌ويژه كساني كه زبان مادريشان ويژگي‌هاي دستوري متفاوتي با زبان دوم دارد؛ استفاده صحيح از حروف‌اضافۀ زباندوم مي‌تواند به معضلي بزرگ تبديل شود. عوامل متعددي در دشواري كاربرد حروف‌اضافه دخيل هستند، به طور مثال: عدم وجود معادل‌هاي يكسان در زبان‌مادري ، قواعد خاص و پيچيدۀ حروف‌اضافه، تفاوت‌هاي معنايي، نبود تمرينات كافي جهت كاربرد عملي حروف‌اضافه در مكالمات روزمره، مي‌تواند منجر به عدم تسلط بر اين عنصر مهم زباني گردد. به همين منظور، اين پژوهش برآن است تا ضمن بررسي منابع‌آموزشي و تحليل خطاهاي فراگيران در اين مبحث، با ارائۀ يك الگوي آموزشي از بروز خطاها پيشگيري كند. جهت نيل به هدف اصلي در اين جستار، سه سؤال كليدي در رابطه با اساس طبقه‌بندي خطاي زبان‌آموزان، ارتباط خطاها با شيوۀ به‌كار‌گرفته شده در كتب‌آموزشي و معيار‌هاي الگوي مناسب جهت بهبود خطاها، مطرح شد. سپس به‌شيوۀ مطالعات كتابخانه‌اي، كتب دستور زبان و كتب‌آموزش زبان فارسي از منظر نوع آموزش مبحث حرف‌اضافه مورد تحليل قرار گرفتند. بررسي اين كتب تناقضات و خطاهاي فراواني در كتب دستور زبان و مرجعيت روش «دستورـ ترجمه» را آشكار كرد. در مرحلۀ بعدي نمونۀ تصادفي داده‌ها از ميان اوراق آزمون نگارش انشاي فراگيران مركز‌آموزش زبان فارسي جامعة‌المصطفي(ص) العالميه واحد خواهران اصفهان انتخاب شد و پس از تحليل آمار به‌شيوۀ توصيفي ـ استنباطي به كمك نرم‌افزارExcel مشخص شد كه حروف «به، از و در» بيشترين ميزان خطا، و از منظر نوع خطاها: كاربرد حرف‌اضافۀ غلط، حذف حرف‌اضافه، كاربرد زائد حرف‌اضافه و كاربرد ساختاري غلط به ترتيب بيشترين ميزان فراواني خطا را دارا هستند. به منظور پيشگيري و برطرف نمودن اين مشكلات، استفاده از اصول شيوۀ آموزشي زبان ارتباطي تكليف‌محور همراه با راهبردهاي يادگيري فراشناختي به علت تأكيد بر توانش ارتباطي، تقويت توانايي فراشناخت و پذيرش مسئوليت يادگيري براي فراگيران بزرگسال مدنظر قرار گرفت.
يافته‌هاي اين پژوهش در قالب چهار‌محور اصلي چنين بيان مي‌شود: نخست: به‌كارگيري شيوۀ ارتباطي به علت هدف قراردادن ارتباط به زبان مقصد و جنبۀ كاربردي زبان مؤثر است. دوم اينكه رويكرد تكليف محور كه از روش ارتباطي نشأت گرفته به علت تأكيد بر استفادۀ واقعي از زبان توصيه مي‌شود. ديگر اينكه شيوۀ يادگيري فراشناختي براي بزرگسالان به علت آگاهانه بودن فرآيند يادگيري و مسئوليت‌پذيري، با بازدهي مطلوب‌تري همراه است و در آخر تدوين يك برنامه درسي جامع براي مطالب دستور زبان فارسي با درنظرگرفتن جزئيات مي‌تواند از بروز خطاها پيشگيري كند.
شماره ركورد
231317
دانشگاه
دانشگاه اصفهان
رشته تحصيلي
زبان و ادبيات فارسي- آموزش زبان فارسي
استاد راهنما
زهره نجفي نيسياني