عنوان
توسعه مدلي براي حل مسأله مسيريابي ناوگان حامل‌هاي بار (كانتينرهاي) ناهمگون با محدوديت‌هاي ظرفيت و بارگيري سه‌بعدي به‌منظور حداقل‌سازي هزينه كل حمل و نقل
مقطع تحصيلي
دكتري
چكيده
چكيده
اين پژوهش با در‌نظر گرفتن يك ناوگان محدود از وسايل نقليه ناهمگون، كه هريك داراي اندازه‌ها و هزينه‌هاي ثابت، متغير سفر و توقف مختص به خود هستند؛ همچنين با تعريف محدوديت‌هاي بارگيري سه‌بُعدي طراحي چيدمان شامل جهات امكان‌پذير گردش جعبه‌ها، حداقل تكيه‌گاه پايه‌ي مورد نياز براي پايداري عمودي بار و شكنندگي يا امكان تحمّل بار توسط جعبه‌ها به بررسي و ارائه راه‌حلي براي يك مسأله‌ي تركيبي تحت عنوان 3L-HFFCVRP پرداخته است. درواقع مسأله‌ي مورد بررسي اين پژوهش، تركيبي از يك نوع مسأله مسيريابي وسايل نقليه (VRP) با يك نوع مسأله‌ي بارگيري كانتينري (CLP) است كه غالباً در آن‌دسته از شركت‌هاي توليدي مشاهده مي‌شود كه فرآورده‌هاي گوناگوني را توليد و در جعبه‌هاي مكعبي شكل با ابعاد و وزن‌هاي مختلف بسته‌بندي نموده و آنها را به‌منظور تأمين تقاضاهاي دريافت‌شده از مشتريان يا نمايندگي‌هاي فروش خود از طريق ناوگان ناهمگوني از وسايل نقليه (حامل‌هاي بار) به مقصد آنها ارسال مي‌نمايند. بديهي است كه براي چنين شركت‌هايي، علاوه بر ضرورت مسيريابي بهينه وسايل نقليه، طراحي چيدمان يا الگوهاي بارگيري مناسب كالاها نيز بسيار حائز اهميّت مي‌باشد چرا كه با توجه به هزينه‌هاي بالاي حمل و نقل، بر كاهش هزينه تمام شده آنها مؤثر خواهد بود.
در‌ابتدا براي حل مسأله‌ي مسيريابي وسايل نقليه با سه ويژگي همزمان ناوگان ناهمگون ثابت، چندكالايي و تحويل چندبخشي موسوم به HFFVRP/MPSD يك مدل برنامه‌ريزي خطي عدد صحيح محض پيشنهاد شده است. اين مدل با انتخاب تعدادي از وسايل نقليه از ميان ناوگان موجود و تعيين كالاهايي كه بايد در هريك از آنها بارگيري شوند و نيز تعيين مسير حركت و ترتيب ملاقات مشتريان توسط آنها و اينكه هر وسيله نقليه چه كالاهايي را به هر مشتري تحويل مي‌دهد؛ هزينه كل حمل و نقل (مجموع هزينه‌هاي ثابت، متغير سفر و توقف در محل مشتريان) را به حداقل مي‌رساند. در اين مدل، از محدوديت‌هاي ويژه‌اي براي شكستن زيردورها استفاده شده است كه ضمن كاهش در تعداد محدوديت‌هاي نامساوي در مقايسه با روش متداول، مي‌تواند ترتيب ملاقات مشتريان را نيز مشخص نمايند. مدل دقيق ارائه شده براي تمام نمونه مسائل آزمايش شده تا 50 مشتري جوابهاي شدني به‌دست مي‌آورد اما از آنجايي كه در زمان مطلوب (تا 3600 ثانيه) قادر به يافتن جواب بهينه براي مسائل با بيش از 10 مشتري نبوده و براي دستيابي به جواب قابل قبول براي مسائلي با بيش از 15 مشتري، زمان زيادي صرف مي‌نمايد؛ به‌منظور بهبود سرعت حل مسأله، يك مدل فراابتكاري مبتني بر الگوريتم ژنتيك هيبريد طراحي شده است. مدل فراابتكاري ارائه شده توانسته است با كاهش بيش از 95 درصدي در زمان اجرا، جوابهاي با كيفيت بالاتري براي مسأله HFFVRP/MPSD بدست آورد. بهبود كيفيت جوابهاي به‌دست‌آمده براي مسائل با بيش از 10 مشتري به‌طور ميانگين بيش از 45 درصد بوده است. در‌نهايت به‌منظور حل مسأله‌ي تركيبي، با وارد كردن محدوديت‌هاي بارگيري سه‌بُعدي به مدل فراابتكاري ياد‌شده، مدل كاملي مبتني بر الگوريتم ژنتيك هيبريد براي مسأله 3L-HFFCVRP توسعه يافته است.
شماره ركورد
231413
دانشگاه
دانشگاه اصفهان
استاد مشاور
داريوش محمدي زنجيراني
رشته تحصيلي
مديريت - تحقيق در عمليات
استاد راهنما
مجيد اسماعيليان