بررسي سيستم كشت مخلوط ذرت(Zea mays L.)–سزبانيا (Sesbaniasesban) و اثر آن بر عملكرد و كيفيت علوفه

1395/07/05

چكيده به منظور بررسيتاثير سيستم كشت مخلوط ذرت (Zea mays L.)–سزبانيا (Sesbaniasesban) بر عملكرد و كيفيت علوفه، آزمايشي در قالب طرح بلوك¬هايكاملتصادفي با هفت تيمار و سه تكرار در سال زراعي 94– 1393 در مزرعه پژوهشيدانشكده‌ي كشاورزي دانشگاه جيرفت اجرا شد. تيمارهاي آزمايش نسبت‌هاي مختلف كشت مخلوط جايگزيني ذرت و سزبانيا شامل75 : 25، 67 : 33، 50 : 50،33 : 67، 25 : 75و كشت خالص ذرت و سزبانيابودند. نتايج آزمايش نشان داد كه كليه‌ي صفات مورد بررسي در اين پژوهش مشتمل بر صفات كمي و كيفي علوفه، شاخص‌هاي سودمندي كشت مخلوط و وزن خشك علف‌هاي هرز به‌طور معني‌داري (0.01≥P) تحت تاثير نسبت‌هاي مختلف كشت مخلوط قرار گرفتند. بالاترين عملكرد علوفه‌ي خشك ذرت در تيمار 50:50 ذرت- سزبانيا مشاهده شد كه نسبت به كشت خالص ذرت، 57/10 درصد افزايش نشان داد. بيش‌ترين عملكرد علوفه‌ي خشك سزبانيا به كشت خالص آن تعلق داشت، به‌طوري‌كه در نسبت‌هاي اختلاط 75 : 25، 67 : 33، 50 : 50،33 : 67 و 25 : 75 ذرت – سزبانيا به‌ترتيب 85، 35/82، 75، 55 و 72/52 درصد نسبت به كشت خالص سزبانيا كاهش يافت. حداكثر و حداقل ميزان عملكردكل علوفه نيز به‌ترتيب از نسبت اختلاط 50 : 50 ذرت- سزبانيا و كشت خالص سزبانيا به‌دست آمد. بالاترين ميزان پروتئين خام (22/11%) به كشت خالص سزبانيا و سپس به نسبت‌هاي اختلاط 50 : 50 (13/7%)و 25 : 75 (82/7) ذرت- سزبانيا تعلق داشت. پروتئين خام در نسبت‌هاي اختلاط 50 : 50،33 : 67، 25 : 75 ذرت – سزبانيا به ترتيب 5/35، 24/22 و66/48 درصد نسبت به كشت خالص ذرت افزايش يافت. كشت خالص ذرت داراي پايين‌ترين ميزان پروتئين خام (26/5%) بود. بيش‌ترين ميزان قابليت هضم (23/66 و 01/60%) ، كمترين درصد الياف نامحلول در شوينده خنثي (83/13 و 50/14%) و الياف نامحلول در شوينده اسيدي (46/22 و 67/19%) به كشت خالص سزبانيا و نسبت اختلاط 25 : 75 ذرت- سزبانياتعلق گرفت كه از نظر آماري تفاوت معني‌داري با يكديگر نداشتند. پايين‌ترين ميزان قابليت هضم (9/50%) و بالاترين درصد الياف نامحلول در شوينده خنثي (13/28%) و اسيدي (62/32%) نيز به كشت خالص ذرت اختصاص داشت. حداكثر و حداقل ميزان خاكستر به‌ترتيب در كشت خالص سزبانيا (59/8%) و كشت خالص ذرت (60/6%) مشاهده گرديد. ميزان خاكستر در نسبت‌هاي اختلاط 50 : 50،33 : 67، 25 : 75 ذرت – سزبانيا به ترتيب 12/7، 33/8 و 69/14درصد نسبت به كشت خالص ذرت افزايش يافت. بالاترين ميزان كربوهيدرات‌هاي محلول در آب (33/29%) نيز در كشت خالص ذرت مشاهده گرديد كه با ساير تيمارها تفاوت معني‌دار داشت اما بين كشت خالص سزبانيا و نسبت‌هاي اختلاط ذرت-سزبانيا از نظر آماري تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. نسبت اختلاط 50 : 50ذرت – سزبانياحداكثر ميزان نسبت برابري زمين ( 34/1) و شاخص بهره‌وري كشت مخلوط (137520) را به خود اختصاص داد. شاخص‌درجهتهاجم ذرت در كليه‌ي تيمارها مثبت به‌دست آمد و حداكثر آن (71/1) در تيمار 50 : 50ذرت – سزبانيا مشاهده شد كه بيانگر غالب بودن ذرت است. كمترين وزن خشك علف‌هاي ‌هرز گل‌گندم، علف‌شور و ساير‌علف‌هاي هرز به كشت خالص ذرت تعلق داشت و با افرايش سهم سزبانيا در تركيب كشت ‌مخلوط وزن‌ خشك ‌‌علف‌هاي ‌هرز افزايش پيدا كرد ‌بطوريكه بيشترين وزن‌ خشك علف‌هاي ‌هرز در كشت خالص سزبانيا مشاهده شد. به طور كلي براساس نتايج حاصله كشت مخلوط ذرت-سزبانيا به‌دليل حصول عملكرد بالاتر و بهبود كيفيت علوفه نسبت به كشت خالص دو گياه برتري دارد و نسبت اختلاط 50 : 50ذرت – سزبانيا به دليل دارا بودن بالاترين ميزان عملكرد، شاخص‌هاي سودمندي و پروتئين خام به عنوان تيمار برتر توصيه مي‌شود. واژگان كليدي: كشت مخلوط جايگزيني، شاخص‌هاي كيفيت علوفه، شاخص‌هاي سودمندي كشت مخلوط، علف‌هاي هرز

231656

دانشگاه جيرفت

طايي سميرمي،جواد

جوكار تنگ كرمي،مهرانگيز