ارزيابي نابرابري محيط زيستي شهر تبريز با استفاده از GIS

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

مهندسي محيط زيست

كارشناسي ارشد

در حال حاضر كلانشهرها به دليل گسترش مكاني و تراكم جمعيتي با نابرابري‌هاي اجتماعي، تضاد طبقاتي و مشكلات محيط زيستي مختلفي روبرو هستند. بين نابرابري مكاني و توزيع ناعادلانه خدمات و مشكالت محيط زيستي و كالبدي در سطح شهر همواره يك رابطه چرخشي وجود داشته كه همديگر را پشتيباني كرده و در ادامه با رشد جمعيت و گسترش افقي و عمودي، شهر را به محيطي غير قابل سكونت تبديل ميكند. تحقيق حاضر به بررسي نابرابري‌هاي محيط زيستي در كلانشهر تبريز مي‌پردازد. هدف اصلي اين پژوهش تحليل توزيع نابرابر منابع و امكانات در مناطق مختلف شهر و تأثير آن بر كيفيت زندگي ساكنان است. با استفاده از شاخص‌هاي اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي، وضعيت نابرابري‌ها شناسايي و عوامل مؤثر بر آن مورد بررسي قرار ميگيرد. بدين منظور اطالعات مكاني شاخصهاي پوشش گياهي و دما با استفاده از تصاوير ماهواره لندست و ساير اطلاعات مكاني درباره شهر تبريز از سازمانها و ادارات مربوطه جمع‌آوري گرديد. براي وزن‌دهي به شاخص‌ها با تعيين سپس براي جمع‌بندي و تهيه نقشه نهايي وزن دهي به شاخص‌ها وتعيين وزن معيارها از روش AHP استفاده شد. سپس براي جمع‌بندي و تهيه نقشه نهايي، از روش تركيب خطي وزني استفاده گرديد. نتايج نشان داد كه بيشترين وزن را از بين شاخص‌هاي مورد مطالعه، پوشش گياهي و آلودگي هوا با 0/228 به خود اختصاص داده است ومناطق 3 و 6 نسبت به بقيه مناطق از نابرابري بيشتر و مناطق 1 و 4 از نابرابري كمتري برخوردار هستند. نابرابري زيست محيطي در شهر تبريز به صورت نابرابري در توزيع عادلانه امكانات و خدمات شهري، دسترسي نابرابر به حمل و نقل پاك و آلودگي بيشتر و كمبود فضاي سبز در مناطق كم برخوردار جلوه ميكند. لذا نياز است با اتخاذ سياست‌هاي مناسب و اجراي برنامه‌هاي عدالت محور، به بهبود وضعيت محيط زيست در اين مناطق پرداخته شود. بنابراين، براي كاهش نابرابري زيست محيطي در تبريز، نياز به برنامه‌ريزي جامع و توزيع عادالنه امكانات و خدمات شهري در همه مناطق وجود دارد. همچنين، مديريت رشد جمعيت و توسعه شهري متوازن مي‌تواند به بهبود وضعيت محيط زيست در اين كلانشهر كمك كند.

232159

ارزيابي آمايش سرزمين

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان