مطالعه تاثير نحوه تامين نياز ريزمغذي روي بر پاسخ ژنوتيپ‌هاي گلرنگ به شوري

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

توليد و ژنتيك گياهي

كارشناسي ارشد

گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) يك گياه دانه روغني يك ساله از خانواده Asteraceae است. گلرنگ داراي ريشه عميق است كه مي‌تواند تنش‌هاي محيطي از جمله شوري و تنش آبي را تحمل كند. شوري خاك يك تنش غيرزيستي عمده است كه به شدت بر توليد گياهان‌زراعي در سراسر جهان تأثير مي‌گذارد. اين تنش يكي از مهمترين عوامل محيطي است كه هم بر عملكرد و هم بركيفيت توليدات گياهان زراعي در مناطق خشك و نيمه‌خشك جهان تأثير مي‌گذارد. استفاده از ريزمغذي‌هاي مختلف مي‌تواند به گياه كمك كند تا با تنش شوري مقابله كند. روي يك جزء طبيعي خاك و يك عنصر حياتي براي رشد گياه است، زيرا نقش ضروري را در مسيرهاي متابوليكي متعدد انجام مي‌دهد. همچنين غلظت بالاي روي در خاك مي‌تواند منجر به سميت و درنتيجه تغييرات مختلفي در گياهان مانند كاهش رشد، سرعت فتوسنتز و تنفس، تغذيه معدني نامتعادل و افزايش توليد گونه هاي فعال اكسيژن شود. در اين پژوهش دو آزمايش گلداني انجام شد كه، درآزمايش اول، تاثير مثبت عنصر روي و در آزمايش دوم، تاثير توام تنش شوري و سميت روي بر گلرنگ بررسي شد. آزمايش اول مشتمل بر شش ژنوتيپ‌ گلرنگ (شامل: كوسه، نبراسكا-10، اراك-2811، كردستان، IL-111 و AC-Sterling) و چهار سطح تغذيه‌ي سولفات‌روي (شامل: بدون تغذيه روي، افزودن روي به خاك، محلول پاشي روي، افزودن روي به خاك+محلول پاشي روي) در خاكي كه دچار كمبود روي و آزمايش دوم مشتمل بر سه ژنوتيپ‌ گلرنگ (شامل: كوسه، نبراسكا-10 و IL-111)، دوسطح شوري آب آبياري (صفر و 120 ميلي مولار NaCl) و چهار سطح تغذيه سولفات‌روي ( شامل: بدون تغذيه روي، افزودن روي به خاك، محلول پاشي روي، افزودن روي به خاك+ محلول پاشي روي) در خاكي كه مقدار روي آن كافي بود، بودند. اين دو آزمايش در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي و بصورت فاكتوريل در سه تكرار انجام شد. نتايج آزمايش اول نشان داد كه كاربرد عنصر روي بويژه بصورت روي خاك‌مصرف+محلول‌پاشي روي، باعث افزايش غلظت كلروفيلa و b، سطح برگ، اجزا عملكرد دانه و وزن خشك نهايي تمام ژنوتيپ‌هاي گلرنگ در خاك ضعيف ازنظر روي شد. نتايج آزمايش دوم نشان داد كه تنش شوري و همچنين سميت ناشي از تيمار عنصر روي ناشي از زياد بودن روي خاك، باعث كاهش غلظت كلروفيلa و b، محتواي نسبي آب، حداكثركارايي كوانتومي فتوسيستم II، سطح برگ، اجزا عملكرد و وزن خشك نهايي و افزايش غلظت كارتنوئيدها، آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني، هيدروژن‌پراكسيد و مالون‌دي‌آلدهيد شد. نتايج حاصل نشان داد كه كاربرد عنصر روي در شرايطي كه گلرنگ در خاك با غلظت‌هاي پايين روي كاشته شود در جهت بهبود رشد و توليد گياه عمل مي‌كند وكاربرد روي بويژه بصورت روي خاك‌مصرف+محلول‌پاشي روي، در خاكي كه حاوي روي كافي بود، باعث ايجاد سميت در گياه شده و كاهش رشد، اعمال فيزيولوژيك و عملكرد را به دنبال دارد.

232303

اگروتكنولوژي(فيزيولوژي گياهان زراعي)

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان