ارزيابي خسارت سيل با استفاده از نرم‌افزار HEC-FIA در حوضه آبخيز سميرم

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

آبخيزداري

كارشناسي ارشد

سيل به عنوان يكي از بلاياي طبيعي شناخته شده است كه هر ساله خسارت‌هاي زيادي به جامعه انساني و محيط زيست وارد مي‌شود. تعاريف متعددي از سيل ارائه شده‌اند. سيل به جريان با ارتفاع و تراز بالاتر از حد معمول گفته مي‌شود كه باعث غرقاب‌شدن اراضي پست اطراف مي‌گردد. همچنين، سيل به جريان با دبي زياد اشاره دارد كه خسارت‌هايي را در مناطق سيل‌گير به بار مي‌آورد. در اين تحقيق، از مدل HEC-FIA مركز مهندسين ارتش ايالات متحده براي برآورد خسارت سيل استفاده شده است. براي ارزيابي خسارت سيل، مراحل زير انجام شده‌اند: شناسايي بازه‌هاي خسارت‌زا و تهيه نقشه سيل‌گرفتگي در محيط HEC-RAS، شبيه‌سازي مقاطع عرضي با استفاده از نقشه‌هاي مدل ارتفاع زميني و داده‌هاي هيدرولوژيكي، و تخصيص ضرايب زبري به مقاطع و شبيه‌سازي جريان پايدار و ناپايدار. پس از پس‌پردازش، نقشه‌هاي سيل به فرمت قابل خواندن نرم‌افزار HEC-FIA تبديل شدند. همچنين نقشه كاربري اراضي منطقه با استفاده از تصاوير ماهواره‌اي و بازديدهاي ميداني به‌روز شده است. نتايج نشان دادند كه بيشتر كاربري‌هاي منطقه كشاورزي و باغي بوده و كاربري‌هاي مسكوني به‌صورت منفرد و پراكنده يافت شدند. همچنين حوضچه‌هاي پرورش ماهي در حاشيه رودخانه مشاهده شدند. در نتيجه، با استفاده از نرم‌افزار HEC-FIA مي‌توان به برآورد خسارت ناشي از سيل در مناطق مختلف پرداخت. نقشه‌هاي سيل به همراه اطلاعات اقتصادي، كشاورزي و جمعيتي وارد نرم‌افزار شده‌اند تا خسارت‌هاي وارد به منازل مسكوني، صنعتي و كشاورزي ارزيابي شوند. تايج نشان داد كه سيل در حوزه آبخيز سميرم در تاريخ 20 اسفند سال 84، خسارت‌هاي جدي به بخش‌هاي كشاورزي و ساختاري وارد كرده است. كل خسارت وارده به بخش كشاورزي 821,098,959,070 ريال بود كه 11,838,851,680 ريال آن مربوط به باغات سيب و 809,260,107,390 ريال آن مربوط به زراعت برنج بود. در بخش ساختماني نيز 3,026,000,820 ريال خسارت ثبت شد. ارزيابي خسارت با دوره‌هاي بازگشت مختلف نيز انجام شد: دوره بازگشت 1000 سال خسارت به بخش كشاورزي 1,427,226,553,800 ريال و به بخش ساختماني 44,946,366,260 ريال؛ دوره بازگشت 500 سال خسارت به بخش كشاورزي 1,208,030,754,000 ريال و به بخش ساختماني 33,273,453,000 ريال؛ دوره بازگشت 200 سال خسارت به بخش كشاورزي 1,009,009,761,000 ريال و به بخش ساختماني 20,198,450,840 ريال؛ دوره بازگشت 100 سال خسارت به بخش كشاورزي 908,507,238,000 ريال و به بخش ساختماني 12,053,779,200 ريال؛ دوره بازگشت 50 سال خسارت به بخش كشاورزي 895,343,983,000 ريال و به بخش ساختماني 3,076,224,900 ريال؛ دوره بازگشت 25 سال خسارت به بخش كشاورزي 774,692,636,000 ريال و به بخش ساختماني 1,142,597,820 ريال. سيل با دوره‌هاي بازگشت 10 سال، 5 سال و 2 سال در بخش ساختماني خسارتي نداشت، اما در بخش كشاورزي به ترتيب 632,462,954,000 ريال، 598,900,842,000 ريال و 477,146,849,000 ريال خسارت وارد كرد.

232933

سيلاب و رودخانه

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان