ارتباط زمان رسيدن به پيك توليد شير با ماندگاري درگاوهاي شيري هلشتاين در استان اصفهان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم دامي

كارشناسي ارشد

در اين مطالعه به منظور برآورد فراسنجه‌هاي ژنتيكي صفت زمان رسيدن به پيك توليد شير و ارتباط آن با صفت ماندگاري در گاوهاي شيري هلشتاين از تعداد 8003232 ركورد مربوط به گاو شيري هلشتاين متعلق به 147 گله از گله‌هاي گاوهاي شيري هلشتاين استان اصفهان كه طي سال‌هاي 1390 تا 1401 در تعاوني گاوداران استان اصفهان (وحدت) جمع آوري شده بود، استفاده گرديد و اطلاعاتي از قبيل ميانگين امتياز سلول هاي بدني موجود در شير، حداقل امتياز سلول هاي بدني موجود در شير، توليد چربي 305 روز، توليد پروتئين 305 روز، ميزان توليد شير حداكثر، درصد چربي حداكثر، درصد پروتئين حداكثر، زمان رسيدن به حداكثر توليد شير، تداوم شيردهي، طول عمر و طول عمر توليدي استخراج گرديد. براي بررسي ساختار شجره نامه از نرم افزار CFC و براي ويرايش داده ها از نرم افزار SQL نسخه 18، نرم افزار SAS 9.4 و نرم افزار صفحه گسترده (Excel 2019) استفاده گرديد. ضرايب منحني شيردهي دام¬ها و همچنين زمان رسيدن به اوج توليد شير، توليد شير 305 روز، توليد و تداوم شيردهي با استفاده از تابع ويلمينك برآورد گرديد. نتايج آمار توصيفي صفات مورد بررسي نشان داد كه زمان رسيدن به حداكثر توليد شير و تداوم شيردهي به ترتيب داراي ميانگين 94/14±59/63 روز و 61/3±71/94 مي¬باشد. ميزان توليد شير حداكثر با ميانگين 57/8±55/46 كيلوگرم در روز داراي ضريب تغيرات 43/18 درصد بود. زمان رسيدن به حداكثر توليد شير و تداوم شيردهي داراي وراثت پذيري مشابه و پائين 22/0 اما تكرار پذيري اين دو صفت به ترتيب 33/0 و 26/0 برآورد گرديد. طول عمر و طول عمر توليدي داراي وراثت پذيري يكسان 28/0 و تكرار پذيري مشابه 57/0 بودند. نتايج اين مطالعه نشان داد همبستگي ژنتيكي بين زمان رسيدن به پيك توليد با حداكثر شير توليدي در نوبت زايش اول و دوم به ترتيب 92/0- و 80/0- برآورد گرديد كه همبستگي بالا و منفي بود، اما بين زمان رسيدن به پيك توليد با حداكثر شير توليدي در نوبت زايش سوم همبستگي منفي و متوسط مشاهده گرديد (054/0-=r). همچنين همبستگي بين زمان رسيدن به پيك توليد با تداوم شيردهي در نوبت¬هاي زايش 1 تا 4 مثبت و بالا مشاهده گرديد. همبستگي ژنتيكي زمان رسيدن به پيك توليد با طول عمر و طول عمر توليدي در تمامي نوبت هاي زايش منفي و نزديك به صفر برآورد گرديد. نتايج اين مطالعه نشان داد توليد شير 305 روز داراي وراثت پذيري 11/0 و تكرار پذيري 16/0 بود. بيشترين وراثت پذيري براي صفت ميزان توليد چربي حداكثر (49/0) و كمترين وراثت پذيري براي صفت ميانگين امتياز سلول¬هاي بدني موجود در شير (04/0) و توليد چربي 305 روز (04/0) مشاهده گرديد. دو صفت ميانگين امتياز سلول¬هاي بدني موجود در شير و توليد چربي 305 روز داراي وراثت پذيري يكسان 04/0 اما تكرار پذيري صفت توليد چربي 305 روز بيشتر و برابر با 10/0 مشاهده گرديد. روند ژنتيكي و در واقع ارزش اصلاحي صفت زمان رسيدن به حداكثر توليد شير از سال 1390 تا 1391 منفي و از سال 1391 تا 1392 روندي مثبت داشت. از سال 1392 تا 1395 روند منفي و از سال 1395 تا 1397 روند مثبت مشاهده گرديد. همچنين از سال 1397 تا 1398 تغييرات قابل ذكري در روند مشاهده نگرديد اما از سال 1398 تا 1399 روند منفي بود. صفت زمان رسيدن به حداكثر توليد شير با صفات توليد شير، توليد پروتئين 305 روز و توليد چربي 305 روز به ترتيب همبستگي ژنتيكي (05/±0) 81/0-، (01/±0) 52/0- و (01/0±) 47/0- را نشان داد و با صفات حداقل امتياز سلول¬هاي بدني موجود در شير و تداوم شيردهي همبستگي مثبتي داشت. همچنين همبستگي ژنتيكي صفت توليد شير با صفات توليد پروتئين، حداقل امتياز سلول¬هاي بدني موجود در شير، تداوم شيردهي، طول عمر و طول عمر توليدي منفي برآورد گرديد. در اين مطالعه همبستگي محيطي بين زمان رسيدن به حداكثر توليد شير با توليد شير، توليد شير 305 روز، توليد چربي و پروتئين 305 روز و ميانگين امتياز سلول¬هاي بدني منفي برآورد گرديد و همبستگي محيطي بين زمان رسيدن به حداكثر توليد شير با طول عمر و طول عمر توليدي نزديك به صفر و قابل توجه نبود. در كل مي¬توان نتيجه گرفت با افزايش تعداد نوبت¬هاي زايش تاثير مثبت زمان رسيدن به پيك توليد شير بر تداوم شيردهي كلي كاهش مي¬يابد، اما هنوز در تمامي نوبت¬ها اين همبستگي مثبت و قوي باقي مي¬ماند

233284

ژنتيك و اصلاح دام و طيور

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان