ارزيابي زيستگاه پرندگان مهاجر در تالاب گندمان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي محيط زيست

كارشناسي ارشد

تالاب‌ها به عنوان اكوسيستم‌هاي حياتي با تنوع زيستي بالا شناخته مي‌شوند و نقش اساسي در حفظ تعادل اكولوژيكي دارند. هدف اين تحقيق ارزيابي و بررسي زيستگاه پرندگان مهاجر در تالاب گندمان است و بر اهميت حفظ اين مناطق تأكيد مي‌كند. اين مطالعه شامل تحليل جامع تغييرات تالاب، تنوع گونه‌هاي پرندگان، شناسايي و اولويت‌بندي عوامل تهديدكننده تالاب و همبستگي بين متغيرهاي تالاب و غنا و تنوع پرندگان است. علاوه بر اين، رابطه بين تغييرات اقليمي و وسعت و پوشش گياهي تالاب نيز بررسي مي‌شود. همچنين، از نرم‌افزار Ecological Methodology براي برآورد شاخص‌هاي تنوع استفاده شد. با استفاده از شاخص‌هاي مختلف مانند SPI، NDVI، NDWI به همراه داده‌هاي مربوط به دما و بارش در اين دوره 13 ساله، روندها مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه غناي گونه‌هاي پرندگان مهاجر در تالاب گندمان بالا است و اين غنا تحت تأثير شرايط محيطي قرار دارد. شناسايي پرندگان از سال 2011 تا 2023 با استفاده از روش‌هاي مشاهده مستقيم انجام شد. بالاترين شاخص‌هاي تنوع گونه‌ها، بر اساس شاخص سيمپسون و شاخص شانون-واينر، به ترتيب در سال‌هاي 2016 (884/0) و 2019 (866/3) مشاهده شد. همچنين، بالاترين شاخص يكنواختي در سال 2013 (292/0) ثبت شد، در حالي كه كمترين مقدار آن در سال 2021 (074/0) بود. مطالعه ارتباط شاخص خشكسالي (SPI) با شاخص‌هاي زيستي و محيطي تالاب گندمان نشان‌دهنده تأثير مستقيم شرايط اقليمي بر وضعيت تنوع زيستي و پوشش گياهي تالاب است. از سوي ديگر، شاخص NDWI و NDVI كه به ترتيب وضعيت منابع آبي و پوشش گياهي تالاب را نشان مي‌دهند، تغييرات محدود و غيرمعناداري داشته‌اند. اين تغييرات نشان‌دهنده كاهش تدريجي منابع آبي از سال 1394 و بهبود موقت پوشش گياهي در برخي سال‌هاست. بر اساس يافته‌هاي اين تحقيق، پيشنهادهايي براي اقدامات مؤثر حفاظتي شامل ايجاد مناطق حفاظت‌شده، مديريت پايدار منابع آبي و افزايش آگاهي عمومي در مورد اهميت حفاظت ارائه مي‌شود. در نهايت، اين تحقيق نه تنها بر لزوم حفاظت از اكوسيستم‌ها تأكيد دارد بلكه راه‌حل‌هاي عملي براي مقابله با چالش‌ها نيز ارائه مي‌دهد كه به ما اين امكان را مي‌دهد تا حيات وحش محلي را حفظ كرده و زيبايي طبيعت را نگه داريم.

233334

مديريت و حفاظت تنوع زيستي

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان