برآورد ارزش كل اقتصادي پارك ملي سياهكوه

مهندسي كشاورزي - اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد منابع طبيعي و محيط زيست

10/22/2023 12:00:00 AM

اثرات جانبي منفي بسياري در چند دهه گذشته اكوسيستم‌ها و مناطق حفاظت‌شده در ايران را تهديد مي‌كند. ازجمله مناطقي كه در ايران مورد دست‌درازي انسان‌ها قرارگرفته و شاهد تهديدها و مسائل مختلف بوده است پارك ملي و منطقه حفاظت‌شده سياهكوه است. محققين و صاحب‌نظران، شناسايي و برآورد ارزش اقتصادي خدمات و كاركردهاي مختلف اكوسيستم‌ها را در راستاي مديريت مناسب و حفاظت اين مناطق توصيه مي‌كنند. ازاين‌رو هدف از مطالعه پيش رو محاسبه ارزش اقتصادي برخي از خدمات پارك ملي سياهكوه در شهرستان اردكان است. در اين مطالعه چهار خدمت پوشش گياهي، گرده‌افشاني حشرات، پناهگاهي و تفريحي به‌ترتيب در قالب كاركردهاي توليدي، تنظيمي، زيستگاهي و اطلاعاتي انتخاب و ارزش‌گذاري شدند. براي ارزش‌گذاري خدمات منتخب از روش ارزش‌گذاري مشروط با تكنيك دوگانه يك‌ونيم‌بعدي و الگوي اقتصادسنجي لاجيت بهره گرفته شد. ابتدا تعداد 30 پيش پرسشنامه براي بررسي ترجيحات افراد براي قيمت‌هاي پيشنهادي تهيه شد. سپس با استفاده از روش اعداد تصادفي قيمت‌هاي پيشنهادي تعيين و در پرسشنامه نهايي قرار داده شدند. با استفاده از روش كارسون تعداد 150 پرسشنامه تعيين و به‌صورت تصادفي در بين مردم شهرستان اردكان در بهار 1402 توزيع شد. نتايج حاصل از الگوي اقتصادسنجي لاجيت نشان داد كه متغيرهاي قيمت پيشنهادي، تحصيلات، درآمد، عضويت در نهادهاي مردمي و گرايش‌هاي محيط‌زيستي بيشترين تأثير را بر تمايل به پرداخت افراد براي خدمات منتخب پارك ملي سياهكوه نسبت به ديگر متغيرهاي الگو دارند. همچنين نتايج نشان داد كه ميزان تمايل به پرداخت سالانه هر فرد براي خدمات منتخب بالغ‌بر1439760، 753090، 623280و 443940 ريال به‌ترتيب براي خدمات پناهگاهي، گرده‌افشاني حشرات، تفريحي و پوشش گياهي است. تمايل به پرداخت سالانه هر خانواده نيز با توجه به تعداد اعضاي خانواده (91/1 نفر) در نمونه موردبررسي به‌ترتيب بالغ‌بر 1438400، 8/1190464، 4/847925 و 274994 ريال براي خدمات گرده افشاني حشرات، تفريحي، پوشش گياهي و پناهگاهي بدست آمد. همچنين ارزش كل اقتصادي هر يك از خدمات مذكور نيز به‌ترتيب 139650، 73050 ، 60450 و 43060 ميليون ريال براي خدمات پناهگاهي، گرده افشاني حشرات، تفريحي و پوشش گياهي بدست آمد. درنهايت ارزش كل اقتصادي سالانه پارك ملي سياهكوه براي خدمات منتخب بالغ‌بر 316220 ميليون ريال برآورد شد. ارزش اقتصادي محاسبه شده با توجه به شرايط اقتصادي حاكم در ايران و جوامع محلي ذينفع از خدمات اكوسيستم مربوطه حائز اهميت است. اين در حالي است كه پارك ملي و منطقه حفاظت‌شده سياهكوه داراي خدمات بي‌شماري است كه در مطالعه حاضر فقط به چند مورد آن با توجه به اطلاعات در دسترس اشاره شده است. درنتيجه براي حفاظت و شناخت بيشتر خدمات اكوسيستم سياهكوه، ارائه كلاس‌هاي ترويجي و آموزشي در سطح شهرستان پيشنهاد مي‌شود. همچنين با توجه به اولويت قرار دادن خدمت پناهگاهي از سوي مردم، توجه به اين خدمت در برنامه‌هاي حفاظت از اكوسيستم سياهكوه سازمان‌هاي محيط‌زيست و منابع طبيعي توصيه مي‌شود.

233455

دانشگاه اردكان

فتاحي اردكاني احمد fatahi ardakani ahmad