اثربخشي آموزش ذهن آگاهي بر كاركردهاي اجرايي (حافظه كاري و توجه) و خودكارآمدي در بيماران ديابتي نوع دو

در طي ساليان اخير، شيوع ديابت نوع دو، به¬طور چشمگيري در بسياري از نقاط دنيا افزايش يافته و امروزه به¬ عنوان مشكل سلامت عمومي در جهان محسوب مي¬شود. اين پژوهش با هدف اثربخشي آموزش ذهن آگاهي بر كاركردهاي اجرايي (حافظه كاري و توجه) و خودكارآمدي در بيماران ديابتي نوع دو انجام شد. روش پژوهش حاضر، از نوع نيمه آزمايشي با طرح پيش¬آزمون- پس¬¬آزمون با گروه آزمايش و كنترل و همراه با پيگيري دو ماهه بود و از لحاظ هدف، در زمره پژوهش¬هاي كاربردي قرار دارد. جامعه آماري اين پژوهش شامل تمامي زنان مبتلا به ديابت نوع دو در سنين 35 الي 70 سال كه ساكن شهر مشهد بودند و در سال 1401 به كلينيك ديابت سيمرغ، تحت نظر انجمن ديابت خراسان، مراجعه كرده بودند و پرونده پزشكي نيز داشتند. در اين پژوهش، از ميان جامعه آماري مدنظر براساس ملاك¬هاي ورود و خروج پژوهش¬، 24 نفر به ¬صورت نمونه¬¬گيري در دسترس انتخاب و به صورت تصادفي در دو گروه آزمايش (12 نفر) و كنترل (12 نفر) قرار گرفتند. براي گروه آزمايش، هشت جلسه آموزش ذهن¬آگاهي براساس پروتكل ذهن¬آگاهي كابات زين و تيزدل (2007) به صورت هر هفته، به مدت 5/1 ساعت اجرا شد و گروه كنترل هيچ مداخله¬اي دريافت نكرد. پيش و پس از اجراي مداخله، نرم افزارهاي سنجش توجه استروپ، سنجش حافظه كاري اِن- بك و پرسشنامه خودكارآمدي در مديريت بيماري ديابت فاپا و همكاران (2016) به عنوان پيش آزمون و پس آزمون بر هر دو گروه اجرا شد و پس از گذشت دو ماه، در مرحله پيگيري، از تمامي شركت¬كنندگان آزمون¬هاي موردنظر گرفته شد. به منظور تجزيه و تحليل داده¬هاي بدست آمده، از روش تحليل واريانس با اندازه¬گيري مكرر به كمك نرم افزار SPSS-26 استفاده شد. يافته¬هاي پژوهش نشان داد كه آموزش ذهن‌آگاهي بر بهبود كاركردهاي اجرايي (حافظه كاري و توجه) و تقويت خودكارآمدي بيماران ديابتي نوع دو تأثير معني¬داري دارد (05/0‎>P). بنابراين، با توجه به نتايج پژوهش، ارائه¬ي مداخله¬ي ذهن آگاهي به عنوان بخشي از درمان و مراقبت جامع ديابت توصيه مي¬گردد.

233485

دانشگاه اردكان

شكوفه متقي Mottaghi Shekofe