بررسي تنوع صفات فيتوبيوشيميايي و خواص ضد‌باكتريايي در دو گونه دارويي Stachys acerosa Bioss و Stachys inflata Benth

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي مرتع

كارشناسي ارشد

چكيده جنس Stachys يكي از بزرگترين جنس‌هاي خانواده نعنائيان(Lamiaceae) مي‌باشد. گياهان جنسStachys به دليل خواص دارويي متفاوتي كه دارند به طور گسترده اي مورد استفاده قرار گرفته اند. مطالعه حاضر به منظور شناسايي تركيبات اسانس، فعاليت آنتي اكسيداني، فعاليت ضدباكتريايي و صفات فيتوشيميايي دوازده ژنوتيپ بومي ايران از دو گونه Stachys Benth.) Stachys inflata وBoiss. Stachys acerosa) انجام شد. اجزاي اسانس در هر دو گونه با كروماتوگرافي گازي/طيف‌سنجي جرمي (GC/MS) تجزيه شدند. تجزيه و تحليل اسانس‌ها منجر به شناسائي تعداد كل 40 تركيب شيميايي شد كه 15 تركيب شيميائي تنها در S. acerosa مشاهده شد. تركيبات شيميايي در هفت گروه شيميايي اصلي شامل مونوترپن‌هاي هيدروكربني (%31/7-46/4)، مونوترپن‌هاي اكسيژن‌دار (%12/13-89/2)، سزكوئي‌ترپن‌هاي اكسيژن‌دار (%05/26 -66/13)، سزكوئي‌ترپن‌هاي هيدروكربني (%37/46-4/22)، اسيدهاي چرب (%52/12-12/5 )، استر (%35/4-45/1) و آلكان‌ها (%94/11-28/6) قرار گرفتند. آلفا بيزابولول، ژرماكرن دي، لينالول و بتا-كاريوفيلن نيز به عنوان تركيبات اصلي در هر دو گونه S. inflata و S. acerosa در تعيين شدند. همچنين پاراسيمن و فيتول به عنوان تركيبات اصلي در S. acerosa و اسپاتولنول و والرانون نيز تركيبات اصلي S. inflata بودند. براي صفات بيوشيميايي، بيشترين مقدار فنول كل (23/11 ميلي‌گرم گاليك اسيد/ گرم وزن خشك)، فلاونوئيد كل (87/9 ميلي‌گرم كوئرستين/ گرم وزن خشك)، فلاونول كل (23/3 ميلي‌گرم كوئرستين/ گرم وزن خشك) و آنتوسيانين (60/21 نانومول/ گرم وزن تر) به ترتيب درژنوتيپ¬هاي S. ac8, S. in2, S. ac4, S. in1 يافت شد. اندازه‌گيري فعاليت آنتي‌اكسيداني( DPPH) از 77/68 درصد در S. ac7 تا 9/86 درصد در S. in1 بود. تقريباً تمام ژنوتيپ‌هاي مورد مطالعه فعاليت ضد باكتريايي خوبي را عليه هر دو سويه باكتري (اشرشيا كلاي و استافيلوكوكوس اورئوس) نشان دادند و ژنويپ S. ac6 با داشتن بيشترين قطر هاله، بيشترين اثر ضد‌ميكروبي رو نشان داد. ژنوتيپ‌هاي برتر كه مقادير بالائي از نظرتركيبات شيميايي با خواص داروئي در اسانس و همچنين صفات فيتوشيميائي و اثرات ضد¬باكتريايي نشان دادند، مي‌توانند در صنايع غذايي ، دارويي و صنعتي مورد استفاده قرار گيرند.

234812

گياهان دارويي و صنعتي

مهندسي منابع طبيعي

دانشگاه صنعتي اصفهان