اثربخشي درمان مبتني بر ذهني سازي بر تنظيم هيجان و مشكلات بيروني سازي كودكان فرزندخوانده

كودكان فرزندخوانده گروه حساس و آسيب پذيري هستند و مشكلات هيجاني و رفتاري درميان اين گروه از كودكان بيشتر ديده مي شود؛ بنابراين پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي درمان مبتني بر ذهني سازي بر تنظيم هيجان و مشكلات بيروني سازي كودكان فرزندخوانده انجام شد. اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي و از نظر روش، نيمه آزمايشي است كه به صورت پيش آزمون، پس آزمون، پيگيري با گروه كنترل انجام شده است. جامعه آماري اين پژوهش كودكان فرزندخوانده 7 تا 12 سال شهر اصفهان در سال 1403 هستند كه 30 نفر از اين كودكان به روش نمونه گيري هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمايش و كنترل گمارده شدند. گروه آزمايش مداخله 12 جلسه اي درمان مبتني بر ذهني‌سازي را دريافت كردند و گروه كنترل هيچ مداخله اي دريافت نكردند. براي گردآوري داده‌ها از سه پرسشنامه استفاده شد. پرسشنامه توانايي ها و مشكلات كه در سال 2001 به منظور ارزيابي ميزان توانايي‌ها و مشكلات كودكان در ابعاد مختلف طراحي گرديد، چك‌ليست تنظيم هيجان كه در سال 1997 به منظور سنجش شيوه‌هاي تنظيم هيجان كودكان طراحي گرديد و پرسشنامه آگاهي هيجاني كه در سال 2007 براي سنجش ميزان آگاهي كودكان از هيجانات‌شان طراحي گرديد. داده ها در مرحله پيش آزمون قبل از شروع مداخله، در مرحله پس‌آزمون بلافاصله پس از پايان مداخله و در مرحله پيگيري پس از گذشت يك ماه از پايان مداخله جمع آوري شدند. پس از گردآوري داده هاي پژوهش، براي تحليل فرضيه ها از روش تحليل واريانس همراه با اندازه گيري مكرر استفاده شد. طبق نمرات پيش آزمون، بلافاصله قبل از مداخله، بين ميانگين متغيرهاي «تنظيم هيجان» و «مشكلات بيروني سازي» در گروه آزمايش و كنترل، تفاوت معناداري وجود نداشت. بلافاصله بعد از مداخله، ميانگين در متغير «مشكلات بيروني سازي» در گروه آزمايش در مرحله ي پس آزمون به طور معناداري (P<‎0.05) كمتر از گروه كنترل بود و ميانگين متغير «تنظيم هيجان» به طور معناداري (P<‎0.05) بيشتر از گروه كنترل بود. يك ماه بعد از مداخله نيز اختلاف نتايج دو گروه، همچنان معنادار باقي ماند. بنابراين فرضيه هاي پژوهش تاييد گرديد. با توجه به يافته هاي اين پژوهش، مي توان از روش ذكر شده، در مراكز درماني براي بهبود تنظيم هيجان و كاهش مشكلات بيروني سازي در كودكان فرزندخوانده بهره برد.

236166

دانشگاه اردكان

رضاپور ميرصالح ياسر Rezapour Mirsaleh Yaser