نقش ميانجي انعطاف‌پذيري شناختي و انزواي وجودي در ارتباط بين تروماي كودكي و خودشيفتگي در دانشجويان

اهميت اين موضوع ازآن‌جهت است كه تجربه‌هاي آسيب‌زاي كودكي مي‌توانند پيامدهاي روان‌شناختي پايدار و عميقي بر شخصيت و كاركرد فرد داشته باشند و شناسايي سازوكارهاي اثرگذاري آن‌ها مي‌تواند به پيشگيري مشكلات مرتبط كمك كند. پژوهش حاضر باهدف بررسي نقش ميانجي‌گري انعطاف‌پذيري شناختي و انزواي وجودي در ارتباط ميان تروماي دوران كودكي و خودشيفتگي در دانشجويان انجام شد. روش پژوهش از نوع توصيفي ـ همبستگي و بر پايه مدل‌يابي معادلات ساختاري (SEM) بود. جامعه آماري شامل دانشجويان دانشگاه اردكان بود كه از ميان آن‌ها 281 نفر به روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند. ابزارهاي پژوهش عبارت بودند از: پرسش‌نامه تروماي كودكي (CTQ) برنشتاين (2007)، پرسش‌نامه انعطاف‌پذيري شناختي (CFI) دنيس و وندروال (2010)، پرسش‌نامه انزواي وجودي (EIS) پينل (2017) و پرسش‌نامه شخصيت خودشيفته (NPI) آمز و همكاران (2006). داده‌ها پس از جمع‌آوري با نرم‌افزارهاي آماري SPSS (نسخه 26) و AMOS (نسخه 24) تحليل شدند. نتايج نشان داد كه تروماي كودكي با افزايش خودشيفتگي (0.05‎> p، 0.14= β) و افزايش انزواي وجودي (0.05‎> p، 0.15= β). رابطه مثبت و معناداري دارد، درحالي‌كه با كاهش انعطاف‌پذيري شناختي (0.001‎>p، 0.34-= β) همراه بود. همچنين مشخص شد كه انعطاف‌پذيري شناختي رابطه منفي و معناداري با انزواي وجودي (0.01‎>p، 0.18= β) و رابطه مثبت و معناداري با خودشيفتگي (0.05‎> p‎> p0.15= β) دارد. بااين‌حال، در بررسي نقش ميانجي‌ها مشخص شد كه تنها متغير انعطاف‌پذيري شناختي در ارتباط بين تروماي كودكي و خودشيفتگي اثر معناداري ايفا مي‌كند و مسير غيرمستقيم ديگر معنادار نبود. به‌طوركلي، مي‌توان نتيجه گرفت كه تجربه تروماي كودكي هم به طور مستقيم و هم غيرمستقيم از طريق كاهش انعطاف‌پذيري شناختي و افزايش احساس انزواي وجودي، در تبيين پيامدهاي شخصيتي و وجودي نقش دارد. اين نتايج بيانگر اهميت توجه به سازوكارهاي روان‌شناختي در تبيين پيامدهاي آسيب‌هاي دوران كودكي است و بر ضرورت طراحي برنامه‌هاي آموزشي و مداخلات مشاوره‌اي براي تقويت انعطاف‌پذيري شناختي و كاهش انزواي وجودي در افراد داراي سابقه تروماي كودكي تأكيد دارد.

236727

دانشگاه اردكان

رضاپور مير صالح ياسر Rezapour Mirsaleh Yasser