بررسي اثرتداخلي غلظت خوني ويتامين C بر اندازه گيري برخي از تست‌هاي آزمايشگاهي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

بيوشيمي باليني

مقدمه و اهداف: ويتامين C (آسكوربيك اسيد) يك ويتامين محلول در آب است كه باتوجه‌به ناتواني بدن در توليد آن، بايد از طريق مصرف مواد غذايي و همچنين مكمل‌هاي ويتاميني تأمين شود. امروزه باتوجه‌به شناسايي خواص متنوع اين ويتامين انتظار مي‌رود به مقدار قابل‌توجهي در بين جوامع مختلف مصرف شود. يكي ديگر از ويژگي‌هاي ويتامين C شركت در واكنش‌هاي اكسيداسيون - احياء است كه اين ويژگي خاص اندكي تأمل‌برانگيز است. تداخل مواد دارويي و غذايي در نتايج تست‌هاي آزمايشگاهي يك مسئله‌ي حائز اهميت است؛ لذا در اين مطالعه بر آن شديم ميزان اثرگذاري و تداخل اين ويتامين را با نتايج تست‌هاي بيوشيميايي سنجش كنيم. تاكنون هيچ دستورالعملي براي منع مصرفي ويتامين C قبل از سنجش آناليت‌هاي بيوشيميايي صورت نگرفته است؛ بنابراين باتوجه‌به مطالعه‌ي انجام‌شده در صورت وجود اختلاف زياد در نتايج لازم است، استفاده‌ي ويتامين C را به‌عنوان يك مداخله‌كننده در پارامترهاي بيوشيميايي در نظر گرفته و مراجعين و ارباب‌رجوع را آگاه سازيم. مواد و روش‌ها: براي بررسي آناليت‌هاي آزمايشگاهي بدون اثر ويتامينC يك مرحله نمونه‌گيري خون وريدي از داوطلبان صورت مي‌گيرد. در اين پروژه به مدت يك هفته به افراد شركت‌كننده هر روز قرص جوشان ويتامين C (Hansel, 1000 mg/day)، داده شد. نمونه‌گيري به‌صورت ناشتا از خون وريدي در روزهاي 3 و 4 (بررسي آناليت‌هاي آزمايشگاهي در حضور ويتامين C و رد كردن اثر تغييرات بيولوژيكي)، 8 و 9 (براي بررسي پايداري اثر ويتامين C بر روي آناليت‌هاي آزمايشگاهي پس از يك هفته استفاده) پس از شروع پروسه انجام شد. طبق روش ارائه شده در كيت ويتامين C كيازيست ، سطح ويتامين C سرم در محدوده طول‌موج 540-500 نانومتر با استفاده از دستگاه الايزا ريدر قرائت گرديد. آناليت‌ها با استفاده از دستگاه اتوآنالايزر كوباس ميرا با كيت‌هاي بايوركس فارس و مطابق با دستورالعمل CLSI EP07-A2 و با دستگاه فليم فتومتر عقربه¬اي الكتروليت‌ها سنجش شدند. از نرم‌افزارهاي SPSS و نسخه 14STAT و آزمون‌هاي تي زوجي و شپيرو- ويلك جهت آناليز آماري داده‌ها استفاده شد. يافته‌ها: در نتيجه‌ي اين مطالعه‌ ما كاهش معناداري را در سطح GLU، Cr،Chol ، Uric acid وALP شاهد بوديم. همچنين ويتامين C به دليل داشتن خواص اكسيداسيون- احياء، موجب تداخل در سنجش CHOL و AMY شد كه ناشي از تأثير بر تشكيل كروموژن‌هاي مبتني بر پراكسيداز است. بااين‌حال، هيچ تداخل معناداري در سنجش BUN، TG، Bili-T ، AST ، ALT، Na،K وLi مشاهده نشد. از جنبه جمعيت‌شناختي، سن به‌عنوان يك عامل تأثيرگذار قابل‌توجه شناسايي شد. به طور خاص، افراد 40 تا 50 ساله افزايش محسوسي در سطح گلوكز خون پس از قطع مصرف ويتامين C نشان دادند. علاوه بر اين، سن بر سطح پتاسيم و كلسترول تأثير گذاشت و در تغييرپذيري سطح BUNنقش داشت. جنسيت نيز به طور مستقل بر سطح BUN، Cr، TG، Uric acid، Bili-T، AST و ALT اثرگذار بود. سطح TG، Bili-T، AST،ALT و Li ثابت باقي ماند. هيچ اثر تداخلي نيز به دليل مصرف ويتامين C در تست‌هاي Na و K مشاهده نشد. نتيجه‌گيري: مصرف مكمل ويتامين C باعث شد سطح خوني اين ويتامين تا روز سوم به اوج خود كه موقتي بود رسيد و پس از آن روند كاهشي پيدا كرد. اين مكمل منجر به تغييرات خاصي از جمله كاهش موقت در برخي پارامترها مانند Uric acid و ايجاد تداخل در آزمايش‌هاي AMY و CHOL شد. سطح الكتروليت‌ها و نشانگرهاي كليوي و كبدي عموماً پايدار باقي ماندند و تنها نوسانات جزئي نشان دادند. كلمات كليدي: ويتامين C - تداخل در پارامترهاي بيوشيميايي - آناليت‌هاي بيوشيميايي - اكسيداسيون احياء

236944

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

بيوشيمي

پزشكي

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

محمد عبدي ، بيژن نوري