بررسي غلظت فلزات سنگين در قارچ¬هاي پرورشي استان كردستان و ارزيابي ريسك بهداشتي مصرف آن¬ها

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

مهندسي بهداشت محيط

قارچ¬هاي خوراكي يكي از مواد غذايي مفيد براي سلامتي انسان به شمار مي روند، لذا سالم بودن و عدم آلودگي اين مواد از اهميت بسزايي برخوردار است. قارچها مي توانند از طريق آب، خاك، كودهاي شيميايي، آفت¬كش¬ها و... آلوده شوند. بنابراين مطالعه حاضر با هدف بررسي و ارزيابي ريسك بهداشتي فلزات سنگين در قارچهاي پرورشي استان كردستان انجام شد. مواد و روش¬ها: اين مطالعه از نوع توصيفي بود كه به صورت مقطعي در سال 1402 دراستان كردستان انجام شد. حجم نمونه شامل 35 نمونه قارچ، 35 نمونه خاك و 35 نمونه آب از 35 مركز پرورش قارچ استان كردستان بود. نمونه¬هاي قارچ، خاك و آب از مراكز مورد نظر تهيه و پس از آماده سازي با استفاده از دستگاه ICP غلظت فلزات سنگين كادميوم، سرب، كروم، آهن و مس اندازه¬گيري شد. جهت ارزيابي ريسك بهداشتي از فرمول ارائه شده توسط سازمان حفاظت محيط آمريكا (EPA) استفاده شد و نتايج توسط نرم افزار SPSS تحليل شد. يافته¬ها: ميانگين غلظت فلزات سنگين در نمونه¬هاي قارچ مراكز سطح استان كردستان براي فلزات سنگين كادميوم، سرب،كروم، مس و آهن به ترتيب برابر با 031/0، 328/3، 473/2، 945/5 و 127/6 ميلي¬گرم بر كيلوگرم وزن خشك قارچ بود كه سطح غلظت فلزات كادميوم ، مس و آهن كمتر از استاندارد و ميانگين غلظت فلز سرب و كروم بيشتراز استاندارد مي باشند. غلظت فلزات سنگين در نمونه¬هاي بستركشت به طور معناداري بيشتر از نمونه¬هاي قارچ و در نمونه¬هاي قارچ به طور معناداري بيشتر از نمونه¬هاي آب بود. از 35 مركز، ميزان ريسك بهداشتي 16 مركز بيشتر از عدد 1 بود. ريسك بهداشتي غيرسرطانزايي تجمعي كل فلزات مورد بررسي در نمونه هاي قارچ در تمام شهرستان ها به جز بانه و مريوان كمتر از يك بود. ميانگين ريسك بهداشتي غيرسرطانزايي هر كدام از فلزات و ميانگين ريسك بهداشتي غير سرطانزايي تجمعي كل فلزات كمتر از عدد يك بود. نتيجه¬گيري: بالابودن غلظت فلزات سنگين در بستر كشت را مي توان در استفاده برخي از صاحبان مراكز پرورش قارچ استان از كاه و كلش ، خاك اره،ماسه و خاك رس و...به دليل صرفه اقتصادي جستجو كرد.از آنجايي كه ميانگين ريسك بهداشتي غيرسرطانزايي هر كدام از فلزات و ميانگين ريسك بهداشتي غير سرطانزايي تجمعي كل فلزات كمتر از عدد يك بود ، ميزان ريسك بهداشتي غيرسرطانزايي از ميزان ريسك لازم براي بيماريزايي پايينتر است .لذا مصرف قارچ هاي مراكز پرورش قارچ استان كردستان خطر بالقوه اي ايجاد نمي كند. كليدواژه¬ها: قارچ خوراكي، پرورش قارچ، ارزيابي ريسك، فلزات سنگين، كردستان

236982

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

بهداشت محيط

بهداشت

دانشگاه علوم پزشكي كردستان

مهدي صفري