بررسي پتانسيل كمپلكس ليپوپپتيد باكتريائي-كلسيم براي توليد آدامس غني شده و دوباره معدني شدن دندان

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

علوم و مهندسي صنايع غذايي

كارشناسي ارشد

كمبود ريزمغذي‌ها، به‌ويژه مواد معدني، يكي از چالش‌هاي مهم سلامت عمومي در جهان به شمار مي‌رود كه شيوع آن در كشورهاي كم‌درآمد بيشتر است. كلسيم نقش اساسي در حفظ ساختار و استحكام بافت‌هاي سخت بدن، به‌ويژه دندان ايفا مي‌كند و كمبود آن مي‌تواند منجر به تضعيف ميناي دندان، كاهش محتواي معدني عاج و بروز مشكلاتي نظير حساسيت بيش از حد عاج شود. در سال‌هاي اخير، رويكردهايي مبتني بر دوباره معدني كردن عاج، به‌عنوان مؤثرترين راهكار براي كاهش اين عارضه مورد توجه قرار گرفته‌اند. در مطالعه ي حاضر كمپلكس هائي حاوي كلسيم تهيه شد و پتانسيل آن براي دوباره معدني شدن دندان و توليد آدامس غني شده از كلسيم بررسي گرديد. براي تامين جزء كلسيمي كمپلكس، از كربنات كلسيم استفاده شد و به منظور افزايش دسترسي زيستي آن، از ليپوپپتيدهاي ميكروبي به عنوان حامل آن ها استفاده گرديد. در مطالعات قبلي نشان داده شده است كلسيم موجود در اين كمپلكس دسترسي زيستي بالائي دارد. در اين پروژه تاثير اين كمپلكس ها بر روي عاج دندان پوسيده بررسي شد تا پتانسيل اين ماده براي استفاده براي دوباره معدني شدن دندان مشخص شود. در فاز بعدي پروژه، غني سازي آدامس با استفاده از كمپلكس هاي كلسيمي انجام گرفت و خصوصيات آدامس بررسي شد. به اين منظور، دندان هاي آسياب انسان از مراكز درماني جمع آوري شدند و طي برش زني، قسمت عاج آن ها جدا گرديد. عاج هاي دنداني سالم با استفاده از محلول اسيد سيتريك پوسيده شدند و پوسيدگي آن ها با استفاده از ميكروسكوپ الكتروني روبشي نشر ميداني مدل Quanta 450 FEG مورد تاييد قرار گرفت. دندان هاي پوسيده شده با استفاده از كمپلكس هاي كلسيمي تيمار شدند و با دندان هائي كه با بزاق مصنوعي و نمك كربنات كلسيم (به عنوان شاهد) تيمار شده بودند، مقايسه شدند. نتايج اين مطالعه نشان داد كه دندان هاي تيمار شده با كمپلكس كلسيمي به صورت معناداري دوباره معدني شده بودند كه اين مورد با استفاده از آناليزهاي سختي، زبري، درصد تخلخل، ميزان بلورينگي و مورفولوژي دندان ها تاييد شد. اين در صورتي بود كه دندان هاي تيمار شده با بزاق مصنوعي پوسيده تر شده بودند و ميزان دوباره معدني شدن دندان هاي تيمار شده با نمك كربنات كلسيم، به صورت معناداري كمتر از دندان هاي تيمار شده با كمپلكس بود. در فاز دوم پژوهش نتايج نشان داد كه اين غني سازي، تغيير معني داري در بافت، درصد خاكستر و خصوصيات حسي آدامس ايجاد نكرد و تنها تفاوت معني دار در رنگ نمونه هاي غني شده گزارش شد. در ادامه ي اين پروژه، ميزان انتشار كلسيم از آدامس هاي غني شده، در طي مكانيسم شبيه جويدن بررسي شد و نشان داده شد كه در صورتي كه آدامس با ٪ 8/0 كمپلكس غني شود، انتشار كلسيم از آن به صورت معناداري انجام مي گيرد. نتايج بدست آمده از پروژه ي حاضر نشان مي دهد كه اين كمپلكس هاي تهيه شده از ليپوپپتيد-كلسيم مي توانند در دوباره معدني شدن دندان موثر بوده و در صورتي كه به آدامس افزوده شوند، بدون تغيير قابل توجهي در خصوصيات آن، آدامس را به يك سيستم تحويل كلسيم به دندان تبديل كنند. استفاده از اين كمپلكس ها مي‌تواند راهكاري غيرتهاجمي، كاربردي و اميدبخش براي بازسازي دندان با استفاده از مواد خوراكي پيشنهاد دهد.

237107

زيست فناوري مواد غذايي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان