بررسي آسيب هاي اجتماعي و فرهنگي در مدارس دخترانه متوسطه اول شهرستان ميد

9/22/2025 12:00:00 AM

آسيب‌هاي اجتماعي و فرهنگي در مدارس يكي از چالش‌هاي مهم سيستم آموزشي است كه بر سلامت رواني، اجتماعي و عملكرد تحصيلي دانش‌آموزان تأثير مي‌گذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسي آسيب‌هاي اجتماعي و فرهنگي در مدارس دخترانه متوسطه اول شهرستان ميبد انجام شد تا عوامل مؤثر بر اين آسيب‌ها شناسايي و راهكارهايي براي كاهش آن‌ها ارائه شود. اين مطالعه از نظر هدف، كاربردي و از نظر شيوه اجرا، كيفي از نوع پديدارشناسانه بود. مشاركت‌كنندگان شامل 21 نفر از معلمان، مديران و متخصصان علوم تربيتي شهرستان ميبد در سال تحصيلي 1404-1403 بودند كه با روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. جمع‌آوري داده‌ها از طريق مصاحبه نيمه‌ساختارمند انجام شد و داده‌ها با استفاده از روش هفت‌مرحله‌اي كلايزي تحليل گرديد. يافته‌ها نشان داد آسيب‌هاي اجتماعي شامل خشونت روابطي، انزواي اجتماعي، تبعيض اقتصادي‌ـ‌اجتماعي، بزهكاري رفتاري و طردشدگي، و آسيب‌هاي فرهنگي شامل تضاد ارزشي و ميراث محلي، تغييرات هويتي و مذهبي، تأثير رسانه‌ها و جهاني‌سازي، و تحولات ديجيتال و آموزشي است. همچنين، عوامل مؤثر بر اين آسيب‌ها شامل فشار همسالان، ضعف حمايت خانوادگي، نابرابري اقتصادي، تأثير رسانه‌هاي مجازي و كمبود برنامه‌هاي آموزشي متناسب شناسايي شد. نتايج نشان داد كه مجموعه‌اي از تغييرات فرهنگي و اجتماعي نوظهور در كنار ضعف سازوكارهاي حمايتي در مدرسه و خانواده، زمينه‌ساز گسترش آسيب‌ها در ميان دانش‌آموزان دختر است. در بافت فرهنگي ميبد كه ارزش‌هاي سنتي، مذهبي و خانوادگي نقش پررنگي دارند، تعارض بين ارزش‌هاي بومي و جريان‌هاي فرهنگي جديد، شكل‌گيري هويت اجتماعي نوجوانان را با چالش روبه‌رو كرده است. اين مسئله ضرورت بازنگري در سياست‌هاي تربيتي و فرهنگي مدارس را آشكار مي‌سازد. بر اساس يافته‌ها، تقويت برنامه‌هاي هويت‌محور، افزايش مشاركت والدين در فرآيند تربيتي، آموزش مهارت‌هاي ارتباطي و سواد رسانه‌اي، و طراحي فعاليت‌هاي فرهنگي مبتني بر ارزش‌هاي بومي مي‌تواند به كاهش آسيب‌هاي اجتماعي و فرهنگي در مدارس دخترانه اين منطقه كمك كند.

237109

دانشگاه اردكان

رضاپور ميرصالح ياسر Rezapour Mirsaleh Yaser