بررسي ميزان آلايندگي حاصل از تكنولوژي‌هاي واحد توليدي صنايع فولاد مباركه اصفهان با استفاده از روش‌هاي تصميم گيري چند معياره

9/21/2025 12:00:00 AM

اين پژوهش با هدف بررسي و ارزيابي ميزان آلايندگي ناشي از فناوري‌هاي توليدي در صنعت فولاد مباركه اصفهان انجام شد. صنعت فولاد به دليل نقش برجسته در مصرف انرژي، انتشار آلاينده‌ها و وابستگي به منابع اوليه، از مهم‌ترين حوزه‌هايي است كه انتخاب فناوري مناسب در آن مي‌تواند بر پايداري زيست‌محيطي و اقتصادي كشور تأثيرگذار باشد. در اين راستا، دو تكنولوژي برجسته احياي مستقيم شامل ميدركس و HYL/ENERGIRON به‌عنوان گزينه‌هاي اصلي پژوهش انتخاب شدند تا ميزان هم‌سويي آن‌ها با الزامات پايداري، كاهش آلاينده‌ها و بهينه‌سازي زنجيره تأمين مورد ارزيابي قرار گيرد. براي دستيابي به نتايج معتبر، از روش تحليل سلسله‌مراتبي فازي به‌عنوان يكي از ابزارهاي قدرتمند تصميم‌گيري چندمعياره استفاده شد. اين روش امكان تركيب قضاوت‌هاي خبرگان، كاهش عدم قطعيت در داده‌ها و ايجاد وزن‌دهي منطقي ميان معيارهاي گوناگون را فراهم ساخت. در طراحي مدل تصميم‌گيري، ابعاد زيست‌محيطي، اقتصادي، فني و ايمني كاركنان در نظر گرفته شد و زيرمعيارهاي مرتبط با آن‌ها، نظير كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي، مصرف انرژي، هزينه‌هاي عملياتي، قابليت اطمينان تجهيزات و ايمني نيروي انساني، مبناي تحليل قرار گرفتند.يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه اگرچه هر دو فناوري سهم بزرگي در صنعت جهاني فولاد دارند، اما HYL/ENERGIRON به دليل انعطاف‌پذيري در مصرف مواد اوليه، قابليت ادغام با انرژي‌هاي تجديدپذير و آمادگي براي استفاده از هيدروژن، توانسته است جايگاهي برتر در مسير كاهش آلايندگي و سازگاري با الزامات زيست‌محيطي كسب كند. همچنين اين فناوري به‌خوبي با نيازهاي زنجيره تأمين فولاد سازگار است و امكان توليد آهن اسفنجي با كيفيت بالاتر و قابليت انتقال حرارتي مطلوب‌تر را فراهم مي‌سازد. از منظر اقتصادي نيز HYL/ENERGIRON با فراهم كردن بستر مناسب براي كاهش هزينه‌هاي بلندمدت و كاهش ريسك‌هاي مرتبط با قوانين كربني، رويكردي پايدارتر نسبت به ميدركس به شمار مي‌آيد. در نهايت، پژوهش حاضر تأكيد مي‌كند كه استفاده از رويكرد تصميم‌گيري چندمعياره و بهره‌گيري از روش FAHP مي‌تواند ابزار مؤثري براي انتخاب فناوري‌هاي پايدار در صنايع سنگين باشد. نتايج حاصل علاوه بر كمك به مديران و سياست‌گذاران در انتخاب فناوري‌هاي آينده، مي‌تواند به ارتقاي سطح رقابت‌پذيري صنعت فولاد ايران در بازارهاي جهاني نيز ياري رساند.

237167

دانشگاه اردكان

بماني خرانق اكرم Bemani kharanagh Akram