اثر القاي مقاومت گياهي در گياه گوجه‌فرنگي با پيپرونيليك اسيد بر ويژگي‌هاي جدول زندگي- باروري سفيدبالك پنبه و حساسيت آن به قارچ بيمارگر Beauveria bassiana

اصفهان : دانشگاه صنعتي اصفهان

گياهپزشكي

كارشناسي ارشد

سفيدبالك پنبه(Hem. Aleyrodidae) Bemisia tabaci، يكي از مهم‌ترين آفات محصولات كشاورزي در سراسر جهان است كه با تغذيه از شيره گياهي و انتقال عوامل بيماري‌زاي گياهي، خسارت اقتصادي قابل توجهي بويژه به محصولات گلخانه اي وارد مي‌كند. قارچ Beauveria bassiana يكي از مهم‌ترين عوامل بيماري‌زاي حشرات است كه به طور موفق در كنترل بيولوژيكي آفات استفاده شده است. اين قارچ كارايي بالايي در كنترل جمعيت‌هاي مختلف سفيدبالك، به‌ويژه در شرايط گلخانه‌اي، نشان داده است. همچنين در كنار كنترل بيولوژيك القاكننده‌هاي مقاومت گياهي با كاهش حساسيت گياه به عوامل زنده مخرب نقش مهمي در حفاظت گياهان ايفا مي‌كنند. هدف اين پژوهش، ارزيابي ميزان سازگاري و يا وجود اثر سينرژيستي ناشي از كاربرد همزمان پيپرونيليك اسيد و قارچ B. bassiana در كنترل سفيدبالك پنبه، در كشت گوجه‌فرنگي است. گياه گوجه‌فرنگي با پيپرونيليك اسيد 1000 ميكرومولار تيمار شد. در اثر تيمار گياه گوجه‌فرنگي، فواصل ميان‌گره، طول برگ، ارتفاع گياه و وزن خشك اندام‌هاي هوايي و زيرزميني نمونه تيمار نسبت به شاهد، افزايش معني‌داري نشان داد. ميزان فنول گياه تيمار نسبت به شاهد، تغييري نكرد. ارزيابي سميت حاد پيپرونيليك اسيد روي پوره هاي سفيدبالك با اسپري روي برگ گوجه‌فرنگي، صورت گرفت. اگرچه مرگ و مير پس از 24 ساعت به صورت تجمعي افزايش يافت؛ تفاوت تيمار و شاهد از لحاظ آماري معني‌دار نبود. همچنين ارزيابي سميت مزمن پيپرونيليك اسيد بر سفيدبالك پنبه با بررسي ميزان تخم‌گذاري و تفريخ تخم صورت گرفت. هر دو پارامتر در حشرات تيمار شده كاهش يافت؛ اما اين كاش از لحاظ آماري معني‌دار نبود. پارامترهاي مرتبط با شايستگي سفيدبالك پنبه تغذيه كننده از گياهان تيمار شده با پيپرونيليك اسيد مورد بررسي قرار گرفت. پارامترهاي نرخ ذاتي افزايش جمعيت و باروري كل حشرات تيمار شده، به ترتيب 51 و 47 درصد نسبت به شاهد، از لحاظ آماري كاهش معني دار نشان داد. طول دوره جنيني، پوره هاي سن يك و دو به ترتيب 17، 20 و 10 درصد در گروه تيمار نسبت به شاهد، افزايش معني دار داشت. طول دوره پيش از بلوغ، كل دوره پيش از تخم‌گذاري و مدت زمان دوبرابر شدن جمعيت حشرات تيمار شده، به ترتيب 9، 8 و 99 درصد افزايش معني داري نسبت به حشرات شاهد، نشان داد. اثر قارچ B. bassiana بر پوره‌هاي سن دو و بالغين سفيدبالك پنبه پرورش يافته روي گياهان تيمار شده با پيپرونيليك اسيد، بررسي شد. ميزان غلظت مورد نياز قارچ براي مرگ و مير 50 درصدي حشرات ( LC50 ) در شرايطي كه پوره‌هاي سن دو و حشرات بالغ روي گياهان تيمار شده با پيپرونيليك اسيد پرورش يافته بودند نسبت به حشرات گروه شاهد كه روي گياهان تيمار نشده پرورش يافته بودند، كاهش معني داري داشت. نتايج تحقيق حاضر نشان داد كه القاكننده مقاومت گياهي، اسيد پيپرونيليك، علاوه بر كاهش شايستگي سفيدبالك پنبه، مي تواند حساسيت آن به قارچ بيماري زاي bassiana B. را افزايش دهد و در برنامه هاي كنترل تلفيقي آفات مورد توجه قرار بگيرد.

237782

حشره شناسي

مهندسي كشاورزي

دانشگاه صنعتي اصفهان