نقش واسطه اي نشخوار فكري و كمال گرايي ناسازگارانه در رابطه ي بين عملكرد خانواده و افكار خودكشي گرايانه در نوجوانان

2/2/2026 12:00:00 AM

نوجوانان از حساس‌ترين گروه‌هاي سني هستند و خودكشي يكي از مهم‌ترين علل مرگ آن‌ها مي‌باشد. همچنين، افكار خودكشي اولين قدم براي خودكشي موفق هستند. شناخت عوامل تأثيرگذار در شكل‌گيري افكار خودكشي مي‌تواند تأثير مهمي در پيشگيري و درمان افكار و رفتارهاي خودكشي داشته باشد. بنابراين، پژوهش حاضر باهدف بررسي نقش واسطه‌اي نشخوار فكري و كمال‌گرايي ناسازگارانه در رابطه‌ي بين عملكرد خانواده و افكار خودكشي گرايانه در نوجوانان انجام شد. روش اين پژوهش توصيفي از نوع همبستگي و از حيث هدف كاربردي بود. جامعه آماري پژوهش كليه‌ي نوجوانان 12 تا 18 ساله شهرستان شهركرد در سال تحصيلي 1404-1403 بودند. از بين آن‌ها، 377 نفر با روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه‌هاي تحقيق پاسخ دادند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها شامل مقياس نشخوار فكري (RRS)، پرسشنامه كمال‌گرايي هيل (HPI)، ابزار سنجش عملكرد خانواده (FAD) و مقياس افكار خودكشي بك (BSSI) بود. داده‌هاي به‌دست‌آمده به‌وسيله‌ي نرم‌افزارهاي SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 23 و روش معادلات ساختاري مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه عملكرد خانواده با افكار خودكشي، نشخوار فكري، و كمال‌گرايي ناسازگارانه، رابطه‌ي منفي و معنادار دارد و بين نشخوار فكري و افكار خودكشي، و كمال‌گرايي ناسازگارانه و افكار خودكشي، رابطه‌ي مثبت و معنادار وجود دارد. اثر غيرمستقيم و معنادار عملكرد خانواده به‌واسطه‌ي نشخوار فكري و كمال‌گرايي ناسازگارانه بر افكار خودكشي نيز تأييد شد. با توجه به يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان نتيجه گرفت كه عملكرد خانواده هم به‌صورت مستقيم و هم به‌صورت غيرمستقيم از طريق نشخوار فكري و كمال‌گرايي ناسازگارانه بر شكل‌گيري افكار خودكشي گرايانه در نوجوانان اثر مي‌گذارد. بر اين اساس، مي‌توان با بهبود عملكرد خانواده و نيز درمان نشخوار فكري و كمال‌گرايي ناسازگارانه در نوجوانان به كاهش افكار خودكشي آنان كمك كرد.

237847

دانشگاه اردكان

عذرا محمدپناه Mohammadpanah Azra