اولويت‌بندي ريسك‌هاي مربوط به توليد، فرآوري و توزيع گياهان دارويي و صنعتي (مطالعه موردي: روناس)

مهندسي كشاورزي اقتصاد كشاورزي گرايش اقتصاد توليد و مديريت واحدهاي كشاورزي

10/20/2025 12:00:00 AM

وجود نااطميناني و ترديد در ميزان توليد كشاورزان، بر اهميت و ضرورت علم مديريت در بخش كشاورزي افزوده است. كشاورزان نيز به جاي افزايش بازده يا اقتصادي عمل كردن، به طور معمول دنبال كم كردن ريسك¬ها هستند. در واقع، سهل¬انگاري از مديريت ريسك به¬معناي بي¬توجهي به فرصت¬هايي است كه مي¬تواند بخش كشاورزي را از هدف¬هاي توسعه دور كرده و زمينه اختلال در فعاليت¬هاي كشاورزي و يا توقيف آن¬ها را فراهم سازد. اين پژوهش با هدف شناسايي و رتبه¬بندي ريسك¬هاي موجود در توسعه كشت روناس در شهرستان اردكان، در سال 1404 اجرا گرديد. براي اين منظور از رويكرد ويكور فازي استفاده شد. از اين رو جهت استخراج ريسك¬هاي در جريان توليد ، از مقالات، پژوهش-ها و كتب متعددي استفاده شد. سپس پرسشنامه¬اي شامل ريسك¬هاي استخراج شده و مقياس بندي شده با طيف پنج درجه¬اي ليكرت طراحي شد. سنجش روايي پرسشنامه توسط اساتيد و پايايي پرسشنامه نيز از روش دلفي – فازي مورد بررسي قرار گرفت. جامعه آماري نيز 12 نفر از خبرگان و صاحبنظران در حوزه كشت روناس، بودند كه نمونه¬هاي مورد نظر از طريق روش نمونه¬گيري غيرتصادفي و براساس ميزان آشنايي خبره با مسائل كشت و توزيع روناس در شهرستان اردكان انتخاب شد، پرسشنامه¬هاي مرتبط با بررسي شدت اثر، ميزان احتمال وقوع و ميزان شناسايي، براساس روش FMEA و ويكور فازي طراحي و در نرم افزار EXCEL مورد تحليل قرار گرفت. 11 ريسك با درجه اهميت بالاتر از بين 20 ريسك انتخاب شدند كه بر روند توليد روناس در اردكان موثر بودند ميزان شدت اثر و وقوع هر يك از ريسك¬ها بررسي شد. نتايج نشان داد، ميزان شاخص Q در روش FMEA كه تجزيه و تحليل وضعيت ريسك¬هاي مرتبط با كشت روناس زماني كه سه عامل شدت اثر، احتمال وقوع و احتمال كشف به طور همزمان درنظر گرفته شود، به اين صورت است كه ريسك فروش محصول بالاترين ريسك مورد نظر گشاورزان است. و دو ريسك ديگر مباحث مربوط به تامين نهاده¬هاي اساسي مانند نيروي انساني متخصص، آب و زمين است. علاوه بر اين نتايج نشان داد بازدهي توليد ساير محصولات زراعي و باغي مانعي براي توسعه كشت محصول روناس به شمار مي¬رود. ريسك بازدهي توليدات، شبكه توزيع، نوسانات قيمت نهاده، تأمين مالي، هزينه توليد، عدم حمايت دولت، نوسان قيمت محصول و بازدهي ساير بخش¬ها به ترتيب در رتبه¬هاي بعدي قرار دارند.

238511

دانشگاه اردكان

فهرستي مسعود fehresti masoud