واكاوي پديده بومرنگ منابع انساني و پيامدهاي آن در صنعت فولاد

مديريت دولتي گرايش مديريت رفتار سازماني

9/30/2025 12:00:00 AM

اصطلاح "كارمند بومرنگ" به وضعيتي اطلاق مي شود كه در آن فردي به طور داوطلبانه يا غيرارادي يك سازمان را ترك مي كند و سپس در زمان بعدي دوباره به كار همان سازمان بازمي گردد. اهميت بومرنگ منابع انساني از آنجايي ناشي مي‌شود كه بازگشت كاركنان با تجربه مي‌تواند به‌عنوان راهكاري استراتژيك براي جبران كمبود نيروي متخصص در صنايع مانند فولاد عمل كند، به‌ويژه در شرايط اقتصادي دشوار مانند تحريم‌ها. اين پديده همچنين امكان انتقال دانش جديد و نوآوري سازماني را فراهم مي‌سازد، كه براي رقابت‌پذيري در بازارهاي جهاني ضروري است. مديريت صحيح اين فرآيند مي‌تواند بهره‌وري و پايداري سازمان‌ها را به‌طور قابل‌توجهي ارتقا دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسايي و تبيين پديده بومرنگ منابع انساني و بررسي پيامدهاي آن در صنعت فولاد ايران با استفاده از روش داده‌بنياد انجام شده است. اين مطالعه به تحليل بازگشت كاركنان به سازمان پس از ترك آن و تأثيرات آن بر عملكرد سازماني در شرايط خاص اين صنعت پرداخته است. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنيادي و از حيث روش، كيفي با رويكرد نظريه داده‌بنياد است. جامعه آماري پژوهش شامل 15 نفر از خبرگان صنعت فولاد ايران (شامل كاركنان بومرنگ، مديران منابع انساني و مديران عملياتي) بود كه داده‌ها از طريق مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته جمع‌آوري و با استفاده از مراحل كدگذاري باز، محوري و انتخابي تحليل شدند. يافته‌ها نشان داد كه پديده محوري «بازگشت كاركنان به سازمان» و «ادغام مجدد كاركنان» است كه تحت تأثير شرايط علّي (انگيزه‌هاي بازگشت و نياز به نيروي متخصص)، شرايط زمينه‌اي (شرايط اقتصادي و فرهنگ سازماني) و شرايط مداخله‌گر (مقاومت تيمي، مقاومت مديريتي و تحليل هزينه-فايده) قرار دارد. راهبردهاي پيشنهادي شامل سياست‌هاي ادغام، جذب مجدد و انگيزشي بوده و پيامدهاي شناسايي‌شده شامل بهبود عملكرد سازماني، حس تعلق تيمي، نوآوري سازماني و انگيزه كاري است. در نهايت، پيشنهادهاي علمي (مانند مطالعات طولي و تطبيقي) و عملي (مانند طراحي برنامه‌هاي آموزشي و سياست‌هاي انگيزشي) ارائه شده‌اند تا به سياست‌گذاري منابع انساني در اين صنعت كمك كنند.

238547

دانشگاه اردكان

فرخي مجتبي Farokhi Mojtaba