بررسي تاثير مداخله آموزشي مبتني بر مدل اعتقاد بهداشتي بر رفتارهاي بهداشتي دهان و دندان زنان باردار مراجعه كننده به مراكز بهداشتي درماني شهر رشت، سال 95-94

رشت

پرستاري گرايش آموزش بهداشت

زمينه و هدف: بهداشت دهان و دندان يكي از مهم‌ترين مباحث بهداشت عمومي به شمار مي‌آيد كه در مادران به‌عنوان يكي از گروه‌هاي آسيب‌پذير با توجه به نقش آن‌ها در حفظ سلامت خود و كودكانشان از اهميت مضاعفي برخوردار است. پژوهش حاضر با طراحي و اجراي يك برنامه آموزشي نظام‌اند كوشيد گامي در جهت يافتن راه‌هاي ارتقاء سلامت مادران و كودكان بردارد. روش كار: اين مطالعه به‌صورت يك كار آزمايي تصادفي شاهد دار است. 110 نمونه موردمطالعه از بين ﻣـﺎدران ﺑـﺎردار مراجعه‌كننده ﺑﻪ 15 ﻣﺮﻛﺰ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ درﻣﺎﻧﻲ شهر رشت (درمجموع 33 پايگاه ) به روش سيستماتيك اﻧﺘﺨﺎب و سپس به‌صورت تصادفي ﺑﻪ 17 پايگاه براي نمونه‌هاي گروه ﻣﻮرد و 16 پايگاه براي نمونه‌هاي گروه ﺷــﺎﻫﺪ در نظر گرفته شد. اطلاعات ﻫﺮ دو ﮔـﺮوه ﻣـﻮرد و ﺷﺎﻫﺪ با پرسشنامه‌اي روان‌سنجي شده كه ﺷﺎﻣﻞ سؤالات آگاهي، اﺑﻌـﺎد ﻣـﺪل اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﻋﻤﻠﻜﺮد است جمع‌آوري شدند. در اين مرحله تعيين شاخص پلاك دنداني نيز براي هر دو گروه انجام گرفت اين شاخص كه از طريق يك آشكارساز (قرص فوشين يا ديسكلوزينگ ) در دهان سنجيده شد. پس از نيازسنجي صورت گرفته در اين مرحله و برحسب مدل طراحي‌شده، مداخله آموزشي براي گروه مورد تدوين و اجرا گرديد. پس از ﻣﺪاﺧﻠﻪ آﻣﻮزﺷﻲ 3 ﻣﺎه بعد اﻃﻼﻋـﺎت مجدداً از ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻣﻮرد و ﺷﺎﻫﺪ توسط پرسش‌نامه جمع‌آوري و شاخص پلاك دنداني نيز مجدداً براي هر دو گروه سنجيده شد. پس از جمع‌آوري پرسشنامه‌ها از نرم‌افزار spss مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفت. نتايج: قبل از مداخله تفاوت معني‌داري در ميانگين نمرات سازه‌هاي الگو اعتقاد بهداشتي در دو گروه وجود نداشت اما بعد از مداخله در گروه مورد ميانگين نمره آگاهي، سازه‌هاي مختلف مدل و عملكرد به‌طور معني‌داري افزايش پيدا كرد (p<0/05). قبل از مداخله نمره عملكرد در گروه مورد (52/12± 45/35) بود كه بعد از انجام مداخله آموزشي و سه ماه پيگيري به (33/9 ±26/77) افزايش يافت كه نسبت به قبل از آموزش اين اختلاف معني‌دار بود (p<0/05). نتيجه نهايي: نتايج مداخله آموزشي در مطالعه حاضر بر مبناي پيش‌بيني كننده‌هاي رفتار توانست موجب ارتقاي رفتارهاي بهداشتي دهاني و دندان مادران شود. با توجه به نتايج به‌دست‌آمده مادران مورد مطالعه ضمن نداشتن آگاهي كافي همچنين از عملكرد ضعيفي نيز در اتخاذ مراقبت‌هاي بهداشت دهان و دندان برخوردار بودند. ازاين‌رو اين الگو مي‌تواند به‌عنوان چارچوبي جهت طراحي و اجراي مداخلات آموزشي جهت كاهش پوسيدگي دندان استفاده شود.

27674

پرستاري و مامايي شهيد بهشتي

علوم پزشكي گيلان

فرمانبر، ربيع اله , عطركار روشن، زهرا

امامي سيگارودي، عبدالحسين