تاثير مداخله آموزشي مبتني بر الگوي اعتقاد بهداشتي بر عملكرد تغذيه اي مرتبط با سرطان معده در زنان روستايي شهرستان تالش در سال 1396

رشت

مقدمه: سرطان معده يكي از علل شايع مرگ ناشي از سرطان در سراسر جهان و دومين علت شايع سرطان در ايران است. استان گيلان جزو استانهاي با شيوع بالاي سرطان معده مي باشد. نظر به اهميت تغيير رفتار به منظور ارتقاي رفتارهاي تغذيه اي پيشگيري كننده از سرطان معده، پژوهش حاضر در دو مرحله انجام گرفت. مرحله اول با هدف تعيين عوامل پيش بيني كننده رفتارهاي تغذيه اي مرتبط با سرطان معده بر اساس الگوي اعتقاد بهداشتي و مرحله دوم با هدف تعيين تاثير مداخله آموزشي بر اساس نتايج مرحله اول بر اين رفتارها در زنان روستايي شهرستان تالش انجام شد. مواد و روش¬ها: مرحله اول مطالعه توصيفي از نوع مقطعي بود كه بر روي 250 زن روستايي انجام شد. نمونه گيري به صورت تصادفي خوشه اي چند مرحله اي انجام گرفت. مرحله دوم مطالعه از نوع كارآزمايي شاهد دار تصادفي بر روي 120 نفر از زنان روستايي صورت گرفت. نمونه¬گيري به صورت چند مرحله¬اي انجام شد و زنان به صورت تصادفي در دو گروه مداخله و شاهد، هر گروه 60 نفر قرار گرفتند. ابزار گردآوري داده¬ها پرسشنامه¬اي روا و پايا مشتمل بر چهار بخش، متغيرهاي دموگرافيك، آگاهي، سازه¬هاي الگوي اعتقاد بهداشتي و رفتارهاي تغذيه اي بود. برنامه آموزشي شامل 4 جلسه 120-100 دقيقه¬اي براي هرگروه (4 گروه 15 نفري) براساس الگوي اعتقاد بهداشتي بود. داده¬ها در دو نوبت قبل و 2 ماه بعد از مداخله آموزشي جمع¬آوري شد و به وسيله آزمون هاي آماري تي مستقل و زوجي، ويلكاكسون و كاي اسكوئر با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 19 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته¬ها: ميانگين سني زنان مورد مطالعه 16/9±51/34 بود و 2/39٪ از زنان و 4/34٪ از همسرانشان تا مقطع دبيرستان تحصيل كرده بودند. اختلاف معناداري بين دو گروه از لحاظ متغيرهاي دموگرافيك مشاهده نگرديد. با استفاده از رگرسيون خطي، قدرت پيشگويي¬كنندگي الگو، 28 درصد بود و سازه¬هاي پيشگو، موانع درك شده، شدت درك شده و خودكارآمدي درك شده بودند كه محور برنامه آموزشي قرار گرفتند. بين دو گروه مداخله و شاهد قبل از مداخله آموزشي، اختلاف معناداري از لحاظ آگاهي، سازه¬هاي الگو و رفتارهاي تغذيه اي وجود نداشت، اما پس از اجراي مداخله آموزشي اين متغيرها در گروه مداخله افزايش معناداري يافت. نتيجه¬گيري: با توجه به قدرت پيشگويي كنندگي الگو و مداخله آموزشي موفقيت آميز با محوريت سازه هاي پيشگو، برنامه ريزي و اجراي مداخلات آموزشي جهت ارتقاي رفتارهاي تغذيه اي مرتبط با سرطان معده در جمعيت حاضر پيشنهاد مي شود. واژگان كليدي: الگوي اعتقاد بهداشتي، سرطان معده، رفتارهاي تغذيه اي، زنان روستايي

31445

علوم پزشكي گيلان