بررسي تغييرات پرداخت از جيب، بهره مندي و عدالت در خدمات فيزيوتراپي قبل و بعد از طرح تحول نظام سلامت (سالهاي 92 و 94)

رشت

مقدمه: يكي از اهداف اصلي طرح تحول سلامت كاهش پرداخت از جيب مردم براي خدمات بيمارستاني در بخش دولتي بوده است. در واقع طرح تحول سه فاز دارد: فاز اول كه در ارديبهشت ماه سال93 شروع شد به كاهش هزينه هاي پرداخت جيب پرداخته است. فاز دوم كه در خرداد ماه 93 شروع شد به مراقبتهاي بهداشتي اوليه مي¬پردازد و فاز سوم كه در مهرماه 93آغاز گشت بر روي پرداخت¬هاي غير رسمي بيماران تمركز مي¬كند. وزارت بهداشت اينگونه ادعا مي¬كند كه پس از اجراي طرح تحول نظام سلامت، ميزان پرداخت از جيب مردم 18% كاهش داشته است. اقدامات فيزيوتراپي خود از خدمات هزينه بر براي جامعه مي¬باشد. خدمات توانبخشي متنوع مي¬باشند و با توجه به نوع بيماري و ناتواني شامل فيزيوتراپي، كاردرماني، گفتار درماني، آب درماني، توانبخشي بعد از سرطان، توانبخشي شناختي و ... مي¬شوند. با توجه به لزوم استفاده از خدمات فيزيوتراپي و تاثيرگذاري آن در روند و پيش آگهي بسياري از بيماريها در سنين مختلف، كاربرد آنها در طيف وسيعي از اختلالات تامين بودجه با هدف كاهش پرداخت از جيب بيماران و جلوگيري از فقر خانوار اهميت ويژه اي دارد. از اين رو با توجه به اهداف طرح تحول بر آن شديم تا تاثير آن را در كاهش هزينه هاي پرداخت از جيب و عدالت در دريافت آن بررسي نماييم. روش كار: مقايسه پرداخت از جيب و بي عدالتي: در اين ارتباط ، داده هاي خرد هزينه درآمد خانوارهاي شهري و روستايي كشور قبل و بعد از طرح تحول نظام سلامت مورد استفاده قرار گرفته است. اين داده ها شامل داده هاي هزينه و درآمد يكسال بعد از آغاز اجراي كامل آن ( سال 1394) و يكسال قبل از اجراي آن ( سال 1392)،مي باشد. داده ها شامل داده هاي هزينه پرداخت شده توسط خانوار براي خدمات فيزيوتراپي خود و تعداد دفعات مصرف اين خدمات بوده است. خانوارهايي كه اين نوع از خدمات را مصرف نكرده اند داراي هزينه صفر بودند. علاوه بر داده هاي هزينه و تعداد موارد مصرف، داده هاي مربوط به ويژگيهاي اقتصادي و اجتماعي خانوارها، شامل درامد سرپرست، تعداد افراد بالاي 65 سال و زير 5 سال، تعداد افراد خانوار، تعداد زنان عضو خانوار، تعداد افراد بي سواد و.... نيز جمع آوري شده است. براي حذف اثرات متغيرهاي مخدوش كننده و مقايسه دو گروه مجري و غير مجري طرح پزشك خانواده، از روش propensity score استفاده شده است. نتايج: پرداخت از جيب خدمات فيزيوتراپي يك سال پس از طرح تحول سلامت افزايش داشته است كه اين ميزان افزايش از نظر آماري معنادار بوده است. با توجه به شاخص تمركز افزايش پرداخت از جيب در فقرا بيشتر بوده است البته پس از همسان سازي ويژگي¬هاي اقتصادي اجتماعي اين اختلاف معنادار نبوده است. همچنين بهره مندي از خدمات فيزيوتراپي يك سال پس از طرح تحول كاهش داشته كه با توجه به شاخص تمركز كاهش آن در فقرا بيشتر بوده است و پس از همسان سازي ويژگي¬هاي اقتصادي اجتماعي اختلاف آن معنادار بوده است. نتيجه¬گيري: افزايش پرداخت از جيب خدمات فيزيوتراپي يك سال پس از طرح تحول مغاير با اهداف طرح تحول مي¬باشد. كاهش بهره مندي از خدمات فيزيوتراپي بويژه در فقرا نيز مغاير با اهداف طرح تحول و عدالت مي¬باشد

32492

علوم پزشكي گيلان