بررسي فيتوشيميايي سرشاخه هاي هوايي گياه مريم گلي خاردار(Salvia spinosa L.)

رشت

مقدمه: جنس Salvia L. با نام فارسي مريم گلي از خانواده نعناييان (Lamiaceae) بوده و داراي هزاران گونه در سراسر جهان مي باشد. گونه هاي مختلف اين جنس در طب سنتي نقاط مختلف جهان در درمان سرماخوردگي، گلودرد، برونشيت، كنترل درد و تب، عفونت ها، هموراژي و اختلالات قاعدگي، روماتيسم و درد هاي استخواني، درد هاي شكمي و دندان درد به كار ميروند. همچنين مطالعات بيولوژيك و فارماكولوژيك اثرات ضد التهابي، آنتي اكسيدانتي، ضد ويروس، ضد باكتري، ضد تومور، آنتي ترومبوليتيك، ضد آلزايمر، ضد ديابت و همچنين اثرات محافظتي بر روي كبد و سيستم قلبي عروقي را در گونه هاي مختلف به اثبات رسانده است. تركيبات اصلي موجود در گونه هاي مختلف Salvia شامل دي ترپنوئيدها مانند Abietane، اسيدهاي فنوليك مانند رزمارينيك اسيد، كافئيك اسيد، ليتوسپرميك اسيد و سالويالونيك اسيد و تركيبات تري ترپنوئيدها و مونوترپنوئيدها مي باشد كه تاكنون تركيباتي نظير كاريوفيلن اكسايد، اسپاتولنول، لينالول، ترنس كاريوفيلن، بتا اوسيمن و تيمولول از اسانس گياه و تركيباتي مانند 6,8-di-c-glucosyl apigenin، Apigenin 7-glucoside، luteolin 7-diglucoside، Luteolin 7-glucoside و Chrysoeriol از عصاره گياه جداسازي شده است. گونه Salvia spinose L. با نام فارسي مريم گلي خاردار بومي مناطق گرگان، گيلان، آذربايجان، همدان، لرستان، اصفهان، خراسان، تهران و كرج است. تا كنون مطالعات اندكي جهت جداسازي تركيبات موجود در اين گياه انجام شده است لذا در اين پايان نامه به بررسي تركيبات موجود در اين گياه پرداخته ايم. مواد و روش ها: پس از جمع آوري گياه از منطقه رستم آباد استان گيلان و خشك و پودر كردن سرشاخه هاي هوايي گياه با روش پركولاسيون، عصاره گيري با حلال متانول انجام شد. سپس عصاره تام گياه با استفاده از حلال هايي شامل هگزان، اتيل استات، متانول و بوتانول به فركشن هاي مختلفي تقسيم گرديد. از فركشن بوتانولي با استفاده از ستون سفادكس، 15 فركشن تهيه شد. نهايتا فركشن 3 براي ادامه خالص سازي به دستگاه HPLC semipreparative تزريق شده و تركيب جداسازي شده جهت شناسايي با استفاده از H-NMR و C-NMR مورد بررسي قرار گرفت. نتايج: با استفاده از آناليز و تفسير طيف سنجي H-NMR و C-NMR و نيز بر اساس مقالات تركيب رزمارينيك اسيد در گياه Salvia spinosa L.شناسايي شد. نتيجه گيري: گياه مريم گلي خاردار(Salvia spinosa L) حاوي ماده Rosmarinic acid مي باشد. طبق مقالات متعدد با توجه به اثرات مختلف رزمارينيك اسيد از جمله آنتي اكسيدانت، آنتي باكتريال، ضد ويروس، ضد التهاب، سيتوتوكسيك و ضد آلرژي، اين گياه ميتواند به عنوان منبع استخراج اين تركيب جهت بهرمندي از اثرات مفيد آن مورد نظر قرار گيرد.

3446

علوم پزشكي گيلان