بررسي ميزان خودكار¬آمدي زايمان و عوامل مرتبط با آن در زنان باردار مراجعه¬كننده به مركز آموزشي، درماني و پژوهشي الزّهرا (س) رشت در سال 1398

رشت

مقدمه: نظر به اين¬كه خودكارآمدي زايمان مي¬تواند ارتباط تنگاتنگي با انتخاب نوع زايمان داشته باشد و يكي از عوامل مهم جهت ترغيب زنان براي انتخاب زايمان طبيعي محسوب مي¬شود، لذا اين پژوهش با هدف تعيين ميزان خودكارآمدي زايمان و عوامل مرتبط با آن در زنان باردار مراجعه¬كننده به مركز آموزشي، درماني و پژوهشي الزّهرا (س) رشت در سال 1398 انجام شد. روش كار: پژوهش حاضر يك مطالعه¬ي تحليلي- مقطعي به¬صورت تك¬گروهي، تك¬مرحله¬اي و چند¬متغيري است كه در آن، خودكارآمدي زايمان و عوامل مرتبط با آن در 358 زن باردار مراجعه¬كننده به مركز آموزشي، درماني و پژوهشي الزّهرا (س) رشت در سال 1398 ارزيابي گرديد. داده¬ها به روش نمونه¬گيري تدريجي و به روش مصاحبه و از طريق تكميل فرم اطلاعات جمعيت¬شناختي و باروري، پرسشنامه¬ي خودكارآمدي زايمان و پرسشنامه¬ي چندبعدي حمايت اجتماعي درك¬شده¬ گردآوري شد. داده¬ها با استفاده از آمار توصيفي (فراواني، ميانه، ميانگين و انحراف معيار) و آمار استنباطي (آزمون¬هاي ناپارامتريك من¬ويتني، كروسكال واليس و ضريب همبستگي اسپيرمن) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. به منظور تعيين عوامل مرتبط پيش¬بيني¬كننده¬ي خودكارآمدي زايمان در دوحيطه¬ي پيامد قابل¬انتظار (OE)و خودكارآمدي قابل¬انتظار (EE)از مدل رگرسيون لوجستيك چندمتغيره استفاده شد. قدرت آزمون 90 درصد، سطح اطمينان 95 درصد و سطح معني¬داري (05/0α <) تعيين گرديد. نتايج: ميانگين و انحراف معيار نمره¬ي خودكارآمدي زايمان در حيطه¬ي پيامد قابل¬انتظار 82/42 ± 58/101 و در حيطه¬ي خودكارآمدي قابل¬انتظار 93/44 ± 85/106 بود. بين سطح تحصيلات زن باردارو پيامد قابل¬انتظار و خودكارآمدي قابل¬انتظار ارتباط معني¬دار وجود داشت (030/ 0= , pEE 020/0 pOE = ). بين سطح تحصيلات همسر و پيامد قابل¬انتظار نيز ارتباط معني¬دار مشاهده شد(045/0 pOE = ). بين تعداد زايمان (182/0 rEE = 001/0, pEE = 187/ orOE = 001/0 > pOE)، تجربه¬ي قبلي زايمان (001/0pOE, EE < )، شركت در كلاس¬هاي آمادگي دوران بارداري (010/0pEE = ,030/0pOE = )، منابع اطلاعاتي درخصوص زايمان (027/ 0, pEE = 034/0 pOE=)، ترجيح زايمان (001/0pOE, EE < ) و پيامد قابل¬انتظار و خودكارآمدي قابل انتظار ارتباط معني¬دار وجود داشت. بين حمايت اجتماعي درك¬شده در دو حيطه¬ي ديگران مهم ( 145/0 rOE = 006/0 pOE = , 140/0 rEE = 008/0 pEE =)، دوستان( 137/0 rEE = 010/0pEE = , 131/0 rOE= 013/0pOE=) و پيامد قابل¬انتظار و خودكارآمدي قابل¬انتظار نيز ارتباط معني¬دار مشاهده شد. بر اساس مدل رگرسيون لوجستيك چند متغيره، ترجيح زايمان پيش¬گويي¬كننده¬ي پيامد قابل¬انتظار و خودكارآمدي قابل¬انتظار بود. سطح تحصيلات زن باردار و حمايت اجتماعي درك¬¬شده در حيطه¬ي ديگران مهم پيش¬گويي كننده¬ي پيامد قابل¬انتظار بود و سن همسر، متوسط درآمد خانواده و شركت در كلاس آمادگي براي زايمان پيش¬گويي¬كننده¬ي خودكارآمدي قابل¬انتظار بودند. بحث و نتيجه¬گيري: نظر به نتايج پژوهش حاضر شايد بتوان به ضرورت توجه¬ي هر چه بيشتر به مفهوم خودكارآمدي زايمان و برخي عوامل مرتبط با آن اشاره كرد. در اين راستا برگزاري كلاس¬هاي آمادگي بارداري و زايمان با محوريت مفاهيمي همچون خودكارآمدي زايمان مي¬توان ضمن افزايش اطلاعات زنان باردار و همسران¬شان درخصوص مزاياي زايمان طبيعي، به تقويت و خوشايندسازي تجارب بارداري و زايمان و همين طور لزوم حمايت همسر به عنوان يكي از عوامل مهم مرتبط با خودكارآمدي زايمان كمك كند. كليدواژه: زايمان، زنان باردار، خودكار - آمدي

3458

علوم پزشكي گيلان