بررسي ارتباط تعيين كننده هاي اجتماعي سلامت و سواد سلامت در بيماران مبتلا به سرطان استان گيلان، پرشين كوهورت

رشت

زمينه و هدف: درحال حاضر، سرطان به¬عنوان يكي از مشكلات جوامع بشري شناخته شده است. شواهد بيانگر اين است كه عوامل اجتماعي، چگونگي رفتار و پيامدهاي سلامتي را تعيين مي¬نمايد. ارائه مداخلات اثربخش سلامتي نيازمند رويكردهاي مبتني¬بر جامعه مانند رويكرد تعيين كننده¬هاي اجتماعي سلامت دارد. سواد سلامت در حقيقت داشتن توانايي درك و تفسير معاني داده¬ها و اطلاعات بهداشتي مكتوب، شنيداري يا مجازي است. سواد سلامت بر توانايي افراد براي پذيرفتن يا سرباز زدن از اقدامات مرتبط با سلامت تأثير مي¬گذارد و سبب مي¬شود كه آن¬ها در زندگي روزمره خود تصميمات صحيح در ارتباط با سلامت خود بگيرند. مطالعه حاضر نيز با هدف تعيين ارتباط تعيين كننده¬هاي اجتماعي سلامت و سواد سلامت در بيماران مبتلا به سرطان انجام شد. مواد و روش¬ها: مطالعه حاضر يك مطالعه مقطعي است كه با استفاده از داده هاي مربوط به كوهورت پرشين گيلان و در بيماراني كه در فاز اول و مرحله فالوآپ مبتلا به انواع سرطان تشخيص داده شده بودند، انجام شد. همه افراد شناخته¬شده مبتلا به انواع سرطان¬ها در كوهورت وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوري داده¬ها در اين پژوهش از 2 بخش تشكيل مي¬شود. بخش اول شامل سوالات مربوط به عوامل فردي- اجتماعي است كه به¬منظور بررسي تعيين كننده¬هاي اجتماعي سلامت پرسيده شد. بخش دوم، پرسشنامه سنجش سواد سلامت منتظري و همكاران (HELIA) بوده است. تجزيه و تحليل آماري با استفاده از الگوي رگرسيوني انجام گرفت. براي آناليز يافته¬هاي مطالعه از مدل رگرسيوني حداقل مربعات معمولي با متغير وابسته سواد سلامت و متغيرهاي مستقل دموگرافيك؛ هم-چنين تعيين كننده¬هاي اجتماعي سلامت استفاده شد. مدل براساس اين متغيرها تخمين زده¬شده و يافته ها براساس ضرايب و P تحليل شد. سطح معني¬داري در مطالعه 05/0 و سطح اطمينان 95 درصد گزارش شد و نرم¬افزار مورد استفاده در اين مطالعه STATA SE V1/13 بود. نتايج: نتايج اين پژوهش نشان داد نمره سواد سلامت در بيماران ميانگين 14/77 و انحراف معيار 62/2 داشت. ارتباط سواد سلامت بالاتر با تحصيلات بيشتر (001/0>P)، شاخص ثروت بالاتر (001/0>P) و تعداد فرزند كمتر (005/0=P) ارتباط دارد. ارتباطي بين سواد سلامت با جنسيت (912/0=P)، وضعيت تاهل(389/0=P)، شغل (334/0=P) و ابتلا به افسردگي (411/0 = P) ديده نشد. پس از تعديل اثر متغيرهاي مخدوش گر، سواد سلامت با ميزان تحصيلات رابطه داشت (001/0>P) و پس از تقسيم بيماران به پنج دسته از نظر مقدار شاخص ثروت، مشخص شد سواد سلامت با شاخص ثروت در گروه هاي چهارم (039/0=P) و پنجم (002/0=P) ارتباط دارد. نتيجه¬گيري: بيماران ميانگين سواد سلامت كافي داشتند. بيشترين ميانگين نمره سواد سلامت مربوط به حيطه تصميم¬گيري و رفتار و كمترين نمره مربوط به خواندن بود. ميزان تحصيلات و شاخص ثروت، بيشترين ارتباط را با سواد سلامت داشتند. كليدواژه: تعيين كننده¬هاي اجتماعي سلامت، سواد سلامت، سرطان

3577

علوم پزشكي گيلان