بررسي نتايج جراحي واريكوسلكتومي بر Sperm DNA Fragmentation Index و اثر آن بر نرخ باروري در مردان نابارور مبتلا به واريكوسل كلينيكي مراجعه كننده به كلينيك هاي ناباروري بيمارستان هاي رازي ، الزهرا و پارس رشت در سال هاي 98-1397

رشت

چكيده مقدمه: ناباروري به¬صورت ناتواني زوجين در بارداري بعد از يك دوره¬ي يك¬ساله اقدام به بارداري بدون استفاده از روش¬هاي پيشگيري از بارداري تعريف مي¬شود ودغدغه¬هاي جدي سلامت اجتماعي را به همراه دارد. واريكوسل با شيوع 6/26% شايع¬ترين علت شناخته¬شده¬ي ناباروري در مردان مي¬باشد. پاتوفيزيولوژي دقيق دخيل در ناباروري ناشي از واريكوسل شناخته شده نيست اما احتمالا واريكوسل با افزايش دماي اسكروتوم ناشي از ريفلاكس و بازگشت جريان خون وريدي و استاز حاصل موجب اختلال عملكرد بيضه مي¬شود. علاوه¬بر موارد ذكر شده ارتباط مستقيم بين افزايش دما و توليد گونه¬هاي فعال اكسيژن (Reactive Oxygen Species) در مطالعات مختلفي ثابت شده است و به¬نظر مي¬رسد گريد واريكوسل با سطح ROS مايع مني ارتباط داشته باشد. همان¬طور كه مي¬دانيم حضور ROS براي فعاليت¬هايي مانند آپوپتوزيس لازم است اما افزايش بيش از اندازه¬ي آن مي¬تواند موجب شكست در DNA شود. از همين رو ROS به¬عنوان عامل اصلي قطعه¬قطعه شدن DNA اسپرم (SDF) شناخته شده است. سطح SDF به¬صورت مولتي فاكتوريال است و مي¬تواند ناشي ازواريكوسل و يا تغييرات محيطي مانند كموتراپي، راديوتراپي، برخي داروها، آلوده كننده¬هاي محيط زيست، سيگار، گرما، مواد شيمايي و... باشد. روش¬ها: در اين مطالعه 84 مرد نابارور مبتلا به واريكوسل كلينيكي مراجعه¬كننده به كلينيك¬هاي ناباروري بيمارستان¬هاي رازي، الزهرا و پارس رشت در سال¬هاي 98-97 از لحاظ نتايج جراحي واريكوسلكتومي بر SDF و اثر آن بر نرخ باروري مورد بررسي قرار گرفتند. پيش از انجام جراحي در اغلب بيماران دو نمونه آناليز كامل مايع مني از بيماران گرفته شد. متغيرهاي اسپرموگرام بيمار شامل حجم مني، غلظت اسپرم، حركت و مورفولوژي با مقادير طبيعي براساس تعاريف 2010 WHO (طبق جدول زير) به تفكيك مقايسه ودر پرونده ثبت گرديد. تمام بيماران تحت عمل جراحي واريكوسكتومي قرار گرفته و. تمامي جراحي¬ها تحت نظارت يك جراح واحد صورت گرفت.آزمايش آناليز اسپرم، تست SDF و بروز بارداري در بازه هاي 4ماهه و 12 ماهه در بيماران مجدد اخذ و در پرونده¬ي بيماران ثبت شده و بيماران در اين بازه¬هاي زماني تحت معاينه باليني مجدد قرار گرفته و شرح¬حال كامل مجدد اخذ شد. بروز بارداري از طريق شرح حال در بازه¬هاي ذكر شده بررسي و در بيماراني كه تاخير قاعدگي رخ داده باشد از طريق چك آزمايش BHCG رخداد حاملگي كنترل گرديد. يافته¬ها: در 84 بيمار بررسي شده ميانگين و انحراف معيار سن مردان نابارور مورد مطالعه 2/3± 2/31 بوده است. دانسيته، مورفولوژي نرمال و Progressive Motility در بازه¬هاي زماني اندازه¬گيري شده 4 ماه و 12 ماه پس از عمل به¬تدريج افزايش يافتند، اما حجم مايع سمن و Total Motility در بازه¬ي زماني 4ماهه كاهش اندكي داشته¬اند. موفقيت بارداري پس از عمل برابر 2/26 با فاصله اطمينان 95 % قابل تعميم¬دهي به جامعه¬ي مورد مطالعه برابر 3/36 – 7/17% بوده است. ميزان SDF مايع سمن از ميانگين 05/23±53/9 قبل از عمل جراحي، به ميانگين 91/6± 49/17پس از 4ماه از جراحي كاهش يافت كه اين كاهش معني¬دار بوده است (001/0>p). هم¬چنين با گذشت 12 ماه از انجام عمل جراحي ميزان كاهش SDF بيشتر بوده و ميانگين SDF به 05/15±37/6 كاهش يافت كه اين تغييرات نسبت قبل و 4 ماه بعد از عمل معني¬دار بوده است (001/0>p). در آناليز رگرسيون لجستيك چندگانه تنها تفاوت Total Motility ماه 4 پس از عمل جراحي نسبت به قبل از عمل اثر معني¬داري بر موفقيت جراحي داشته است. هم¬چنين در مدل Cox Regression به¬روش Backward-LR از بين پارامترهاي آناليز اسپرم و SDF در مدل نهايي COX، تفاوت نمره¬ي SDF ماه 12 نسبت به قبل از عمل جراحي و حجم اسپرم و دانسيته اسپرم در ماه 12 نسبت به قبل نسبت به قبل از عمل باقي ماندند. به¬طوري¬كه افزايش SDF ماه 12 رابطه معكوس با موفقيت بارداري داشته است. نتيجه¬گيري: به¬طوركلي در اين مطالعه افزايش در مقادير Vol ، Density ، Morphology و Motility اسپرم در كنار كاهش معني¬دار مقادير SDF پس از انجام جراحي واريكوسلكتومي در زمان اندازه¬گيري شده 4ماه و 12ماه پس از عمل مشاهده شد. از طرفي واريكوسلكتومي منجر به بروز بارداري در 2/26 درصد از بيماران گرديد. هم¬چنين در آناليزهاي چندگانه¬ي صورت گرفته، عدم استعمال دخانيات، ميزان تفاوت Total motility ماه چهارم نسبت به قبل از عمل و مقادير SDF و حجم و دانسيته¬ي اسپرم در ماه 12 پس از عمل با بروز بارداري ارتباط معني¬دار داشته است. اميد است با انجام مطالعات بيشتر در آينده انديكاسيون بررسي شاخص SDF در مردان نابارور مبتلا به واريكوسل به¬شكلي دقيق مشخص شود. كليدواژه: واريكوسكتومي، SDF، ناباروري

3676

علوم پزشكي گيلان