تأثير پيوند در ايجاد مقاومت گوجه‌فرنگي به شب‌پره مينوز گوجه‌فرنگي Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)

دانشگاه ولي عصر(عج) رفسنجان

كارشناسي ارشد

در اين پژوهش تأثير پيوند گوجه‌فرنگي روي پايه بادمجان، بر پارامترهاي رويشي گياه گوجه‌فرنگي و پارامترهاي زيستي شب‌پره مينوز گوجه‌فرنگي Tuta absoluta (Meyrick) (Lep: Gelechiidae) بررسي شد. تمام مراحل آزمايش در شرايط دماي 25 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 70 درصد و دوره نوري 16 ساعت روشنايي و 8 ساعت تاريكي انجام شدند. نتايج نشان داد كه بين پارامترهاي رويشي گياه گوجه‌فرنگي پيوندشده در 50 روز پس از پيوند و پيوندنشده در 50 روز پس از نشاء شامل ارتفاع گياه و سطح برگ اختلاف معني‌دار وجود دارد، درحالي‌كه در پارامترهاي قطر ساقه، تعداد گره و تعداد برگ اختلاف معني‌دار بين گياه گوجه‌فرنگي پيوندشده و پيوندنشده مشاهده نشد. همچنين بر اساس نتايج مشخص شد كه تمام پارامترهاي رويشي گياه گوجه‌فرنگي پيوندشده 75 روز بعد از پيوند شامل ارتفاع گياه، تعداد گره، تعداد برگ و سطح برگ با گياه گوجه‌فرنگي پيوندنشده در 75 روز پس از نشاء داراي تفاوت معني‌دار بودند و تنها قطر ساقه در دو گياه پيوندشده و پيوندنشده در روز 75 تفاوت معني‌دار نشان نداد. بالاترين مقدار ارتفاع گياه (86/32 سانتي‌متر)، تعداد گره (8/14 عدد) و تعداد برگ (8/15 عدد) در گياه پيوندشده در 75 روز پس از پيوند نسبت به گياه پيوندنشده 75 روز پس از نشاء مشاهده شد، درحالي‌كه بيش‌ترين مقدار سطح برگ (06/9 سانتي‌متر مربع) در گياه پيوندنشده نسبت به گياه پيوندشده (22/6 سانتي‌متر مربع) مشاهده شد. بر اساس نتايج وزن تر و خشك ريشه در گياه پيوندشده بيشتر از گياه پيوندنشده بود. همچنين مشاهده شد كه ميانگين باروري حشرات كامل ماده T. absoluta روي دو گياه پيوندشده و پيوندنشده داراي تفاوت معني‌دار بود، درحالي‌كه بين درصد تفريخ تخم شب‌پره روي دو گياه پيوندشده و پيوندنشده تفاوت معني‌دار مشاهده نشد. ميانگين باروري روي گياه پيوندشده 17/2 تخم بود كه به‌طور معني‌دار از ميانگين باروري روي گياه پيوندنشده (21/3 تخم) كمتر بود. نتايج نشان دهنده وجود تفاوت معني‌دار در مقدار فنل كل گياه گوجه‌فرنگي در زمان‌هاي متفاوت پس از آلودگي (10، 20 و 30 روز) با شب‌پره مينوز گوجه‌فرنگي بين تيمارهاي مختلف بود. روند اندازه‌گيري فنل كل نشان‌دهنده افزايش معني‌دار ميزان فنل كل در گياهان پيوندشده و بعد از اضافه‌‌كردن حشره است. بر اساس نتايج مشخص شد كه پيوند گياه گوجه‌فرنگي روي پايه‌هاي مقاوم مي‌تواند در افزايش رشد گياه و همچنين مقاومت گياه نسبت به آفات مؤثر باشد، ولي حتماً بايستي در انتخاب پايه‌هاي مقاوم‌تر و مقرون به صرفه از جنبه اقتصادي تحقيقات زيادي به عمل آيد.

3765

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حميدرضاكريمي

حشره شناسي

شهناز شهيدي