سميت و اثرات دوركنندگي چند اسانس گياهي شپش دندانه دار غلات oryzaephillous surinamensis و شب پره مديترانه اي آرد

دانشگاه ولي عصر رفسنجان

ارشد

در سال‌هاي اخير اسانس‌هاي گياهي به‌عنوان عوامل كنترل كننده‌ي آفات مورد توجه قرار گرفته‌اند. كشف تركيبات مؤثر كه پايداري كمتري در محيط دارند، سودمند خواهد بود. در اين پژوهش سميت تماسي، تنفسي و دوركنندگي اسانس گياهان رزماري Rosmarinusofficinalis، اسطوخدوسLavandulaveraMill. ، بومادران Achilleawilhelmsii ، باريجه Ferula gummosa، پوست پرتقال Citrussp و چويل BoissFerulagoangulataبر لاروهاي 14-12 روزهشب پره مديترانه‌اي آرد (Ephestiakuehniella)وحشراتكامل 7-1 روزهشپشهدندانه‌دارغلات(Oryzaephilloussurinamensis) درقالبطرحكاملاتصادفيموردبررسيقرارگرفت. اينتحقيقدردماي1±27درجه‌يسلسيوس،رطوبتنسبي 5±65 درصدودوره‌ينوري 16 ساعتروشناييبه 8 ساعتتاريكيانجامشد.برايتعييناثراتحشره‌كشياسانس‌ها،ميزانمرگوميرحشراتبه‌ترتيببعداز3،6و9، 12، 24، 36 و 48 ساعت در سميت تنفسي و 12، 24، 36 و 48 ساعت در سميت تماسيبررسيشد. اثردوركنندگياسانس‌هاتايكساعتبعدازشروعآزمايشموردبررسيقرارگرفت. نتايج نشان داد دراثرتماسي،لاروهاي 14-12 روزه شب پره مديترانه‌اي آردبااسانس گياهانرزماري،اسطوخودوس،بومادران،باريجه وپوست پرتقالدر غلظتا ميكروليتر بر ليتر (بالاترين غلظت) و 48 ساعت (بالاترين زمان اسانس‌دهي) به‌ترتيب75،5/92،100، 5/82 و5/82 درصد،همچنين حشرات كامل 7-1 روزه شپشه دندانه‌دار غلات با اسانس گياهانذكر شده براي شب پره مديترانه‌اي آردهمچنين اسانس چويل در غلظت اميكروليتر بر ليتر و 48 ساعتپس از اسانس‌دهي بهترتيب 100، 90، 90، 10، 0 و 15 درصد مرگ وميرمشاهدهشد. پس از 24 ساعت، در سميت تنفسي اسانس‌هاي گياهي ذكر شده در غلظتµl/Lair125 به ترتيب باعث 95، 95، 90، 100 و 95 درصد مرگ و مير در لاروهاي 14-12 روزه شب پره مديترانه‌اي آرد شدند. همچنين در حشرات كامل 7-1 روزه شپشه دندانه‌دار غلات كه در معرض اسانس‌هاي گياهي رزماري، اسطوخدوس، بومادران، باريجه، پوست پرتقال و چويل در غلظت µl/Lair50 قرار گرفتند، به‌ترتيب 100،100،5/67،90،5/62و5/37درصد تلفات مشاهده شد. اسانسرزماريدرغلظت µl/L76/1 و اسانس باريجه در غلظت µl/L2 داراي بيشترين دوركنندگي به‌ترتيبروي شب‌پره مديترانه‌اي آرد و شپشه دندانه‌دار غلات بودند. نتايجبه‌‌دستآمدهبيان‌گركاراييبالاياينتركيباتدركنترلشب‌پره مديترانه‌اي آرد و شپشه دندانه‌دار غلاتمي‌باشد.

47485

دانشگاه وليعصر رفسنجان

محمد امين سميع ،حمزه ايزدي

گياهپزشكي.حشره شناسي كشاورزي

شهناز شهيدي نوقابي،