خود شناسي از ديدگاه مولوي و آثار دبي فورد

نفس، واژه‎اي است با معاني گوناگون و معني لغوي آن دربرگيرنده‎ي جان انسان، نفس، تن، جسد، شخص انسان و حقيقت هر چيز است كه جمع آن نفوس و أنفس مي‎باشد. اما نفس در معناي اصطلاحي‎اش، مراتب مختلفي را در بر مي‎گيرد كه مهمترين آن عبارتند از: نفس امّاره، نفس لوّامه و نفس مطمئنه. مرتبه‎ي نفس امّاره، موضوع مورد بحث ما مي‎باشد وآن روح سركشي است كه پيوسته انسان را به زشتي‎ها و بدي‎ها دعوت مي‎كند، و شهوات و فجور را در برابر او زينت مي‎بخشد. خداوند در قرآن كريم در رابطه با خير و شر نفس، يازده قسم ياد كرده است كه اين امر، بيانگر اهميت و نقش برجسته‎ي نفس در نهاد بشر مي‎باشد. بزرگان بسياري در طول تاريخ، اعم از شعرا، فلاسفه، عرفا، روان‎شناسان، لغت‎پژوهان و... به موضوع نفس و ماهيت آن پرداخته‎اند. از جمله مولوي (604-672 ه.ق)، كه بخش قابل‎توجهي از اشعار خويش را در مثنوي، به اين موضوع اختصاص داده است. از سوي ديگر دبي فورد (1955-2013 م)، نويسنده‎ي امريكايي معاصر، در مجموعه‎ي كتاب‎هاي خويش، به‎ويژه در كتاب نيمه‎ي تاريك وجود و راز سايه، به پديده‎ي نفس و راهكارهاي صحيح برخورد با آن پرداخته است. در اين پژوهش، به بررسي انديشه و ديدگاه‎هاي اين دو شاعر و نويسنده در خصوص نفس و خودشناسي پرداخته و همگوني‎ها و ناهمگوني‎هاي انديشه‎هاي عرفاني مولوي و دبي فورد بررسي و تحليل شده و چگونگي انديشه‎هاي روان‎شناختي دبي فورد را با نگرش عرفاني مولوي درباره‎ي نفس مورد توجه قرار گرفته است.

47696

دانشگاه وليعصر رفسنجان

مختار كميلي

زبان و ادبيات فارسي

رويين تن فرهمند