بررسي تنوع مورفولوژيكي و مولوكولي يك جمعيت از دانهال هاي بنه باغي pistacia eurycarpa *pistacia atlantica desf .subsp .mutica و ارزيابي مقاومت آنها به تنش شوري

دانشگاه ولي عصر

ارشد

به‌منظور بررسي تنوع ژنتيكي يك توده بذري بنه‌باغي و ارزيابي دانهال‌ها به تنش شوري آزمايش‌هاي به شرح زير صورت گرفت. در آزمايش اول به‌منظور بررسي تنوع مورفولوژيكي بين دانهال‌هاي بنه‌باغي تعداد 108 دانهال انتخاب و 19 صفت مورفولوژيكي (14 صفت كمي و 5 صفت كيفي) مورد ارزيابي قرار گرفت. صفت تعداد برگچه كل، تعداد برگچه در هر برگ، از صفات اصلي در تفكيك دانهال‌هاي بنه‌باغي بودند. همچنين ژنوتيپ‌ها براساس 5 عامل اصلي در دو گروه با تيپ‌رشدي بنه و تيپ‌رشدي پسته قرار گرفتند. آزمايش دوم از نشانگر مولكولي RAPD جهت بررسي تنوع ژنتيكي بين دانهال‌ها استفاده شد. شباهت ژنتيكي ژنوتيپ‌ها با استفاده از ضريب تشابه تطابق ساده و گروه‌بندي به روش UPGMA انجام گرفت. 19 آغازگر به‌كاربرده شده در مجموع 153 قطعه با ميانگين 05/8 قطعه در هر آغازگر توليد كردند كه از اين تعداد 143 نوار چند شكل بودند. ژنوتيپ‌هاي بنه‌باغي در حد تشابه 62/0 به دو گروه اصلي تقسيم شدند. براساس نتايج اكثر ژنوتيپ‌هاي تيپ رشدي بنه و پسته با شاخص‌هاي مورد استفاده در كنار آنها از جمله بنه و پسته در يك كلاستر واقع شدند كه نشان دهند اين مطلب است كه در زمينه ژنتيكي هيبريد پيچيده بنه‌باغي ساختار ژنتيكي ورا نيز نقش دارد. در آزمايش سوم تاثير شوري بر شاخص‌هاي رشدي و پارامترهاي فيزيولوژيكي دانهال‌هاي بنه‌باغي بررسي شد. آزمايش به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي نامتعادل با سه فاكتور شامل شوري در سه سطح (0، 60، 120 ميلي‌مولار تركيب نمكي كلريد سديم، كلريد كلسيم و كلريد منيزيم به‌نسبت 1:2:3)، ارتفاع اوليه دانهال در دو سطح (ارتفاع اوليه بيش از ميانه و ارتفاع اوليه كمتر از ميانه) و تيپ‌رشدي در دو سطح (تيپ‌ رشدي بنه و تيپ‌ رشدي پسته) با سه تكرار به اجرا در آمد. نتايج نشان داد كه با افزايش سطح شوري آب آبياريپارامترهاي رويشي، شاخص سبزينگي، فلورسانس كلروفيل، محتواي آب نسبي برگ و كارايي مصرف آب در واكنش به تنش شوري كاهش يافت. دانهال‌ها با گروه ارتفاعي كمتر از ميانه با حفظ بيشتر محتواي نسب آب برگ، شاخص سبزينگي، غلظت بالاي پتاسيم و كلسيم در شاخساره نسبت به گروه ارتفاعي بيش از ميانه سازگاري بهتري به تنش شوري نشان دادند. تيمار شوري آب آبياري سبب افزايش غلظت سديم در اندام هوايي و ريشه در هر دو تيپ‌رشدي پسته و بنه با گروه ارتفاعي متفاوت شد. دانهال‌ها با تيپ‌رشدي پسته با گروه ارتفاعي بيش از ميانه و دانهال‌ها با تيپ‌ رشدي بنه با گروه ارتفاعي كمتر از ميانه با تجمع بيشتر سديم در ريشه و ممانعت از انتقال سديم به اندام هوايي در اين پژوهش به‌عنوان ژنوتيپ‌هاي مقاوم به تنش شوري شناخته شده‌اند.

47763

دانشگاه وليعصر رفسنجان

علي اكبر محمدي ميريك ،مجيد اسماعيلي زاده

باغباني

حميد رضا كريمي