تحليل بلاغي ماثورات مشايخ تصوف در كشف الاسرار ميبدي

دانشگاه ولي عصر

ارشد

بر اساس اين نظريه كه عرفان نگاه هنري به مذهب و الهيات است مي¬توان پذيرفت كه سخنان عارفان و صوفيان از ويژگيهاي كلام هنري برخوردار است. يعني در سخنان صوفيان و عارفان بسامد هنرسازه¬هايي از قبيل سجع و جناس و همحروفي و انواع تشبيهات و استعاره¬ها و رمز و كنايه بيش از سخنان مردم عادي و حتي دينداران زاهد پيشه است. در اين تحقيق سعي كرده¬ايم اقوال فارسي عارفان و صوفيان برجسته¬اي را كه كلامشان در كتاب كشف الأسرار و عده الأبرار رشيد الدين ابوالفضل ميبدي آمده است از لحاظ برخورداري از جوهره هنري و آرايه¬هاي ادبي يررسي كنيم. در فصل نخست اين پايان¬نامه پس از مقدمات و بيان مسأله تحقيق به تعريف عرفان و تصوف و ويژگي¬هاي آن پرداخته شده است. در فصل بعد به ويژگي¬هاي زباني عارفان و دگرگوني¬هايي كه در زبان ايشان اتفاق مي¬افتد پرداخته¬ايم. در اين راستا اين مسأله كه زبان عارف به دليل نوع تجربه او از پيچيدگي¬هاي خاصي برخوردار مي-شود كه آن را به سوي نوعي رازآميزي به پيش مي¬برد و به علت نگاه هنري صوفي به مسأله دين از ابزارهاي ادبي¬ساز سخن بيشتر بهره مي¬گيرد تبيين شده است. در فصل سوم پايان نامه حاضر به تحليل بلاغي سخنان استخراج شده پرداخته شد . بيشترين سخنان منقول كه مورد بررسي قرار گرفت از پيرطريقت (احتمالاً خواجه عبدالله انصاري هروي) ، ابوبكر واسطي، ابوعبدالرحمن سلمي، سهل بن عبدالله تستري، ابوبكر شبلي و جنيد بن محمد نهاوندي است و بر اساس اين فصل مي¬توان گفت كه بيشترين آرايه¬ها يا هنرسازه-هايي كه از سوي عارفان و صوفياني كه اقوالشان به فارسي در كشف الاسرار باقي مانده است استفاده شده سجع از نوع متوازي و مطرّف آن، جناس، تضاد، تناسب، است.

48020

دانشگاه وليعصر رفسنجان

جليل شاكري

زبان و ادبيات فارسي

محسن پورمختار