شناسايي و بررسي پراكنش قارچ هاي ميكوريز آربوسكولار همزيست ريشه سيب زميني در شمال استان آذربايجان غربي

دانشگاه ولي عصر

ارشد

ميكوريز آربوسكولار به همزيستي متقابل بين قارچ‌هاي شاخه گلومروميكوتا و ريشه گياهان گفته مي‌شود. سيب‌زميني از محصولات غده‌اي است كه نقش مهمي در تغذيه دارد. گياه سيب‌زميني در جذب فسفر خاك نسبتاً ناكارآمد، اما قادر به سازگاري‌هاي موفولوژيكي و فيزيولوژيكي مي‌باشد كه به طور قابل توجهي ممكن است كمبود فسفر را بهبود بخشند يكي از اين سازگاري‌ها ايجاد ارتباط همزيستي با ميكوريز آربوسكولار است. به منظور شناسايي قارچ‌هاي ميكوريز آربوسكولار همزيست با ريشه سيب‌زميني، نمونه‌برداري از خاك و ريشه گياهان در تابستان 1391 از مزارع سيب‌زميني شهرستان‌هاي خوي، چالدران و شوط انجام شد. جمعيت اسپور در گرم خاك و درصد كلونيزاسيون ريشه با ميكوريز تعيين شد. همچنين EC، pH و بافت خاك نمونه‌ها اندازه‌گيري شد. به منظور به‌دست‌آوردن اسپورهاي سالم و فراوان جهت شناسايي مورفولوژيكي تكثير و استقرار قارچ با استفاده از روش كشت تله گلداني گياهان ذرت و سورگوم انجام شد. اسپور قارچ‌هاي ميكوريز آربوسكولار جداسازي و با استفاده از معرف ملزر به همراه PVLG اسلايدهاي ميكروسكوپي دائمي تهيه و مورد بررسي قرار گرفت. گونه‌هاي قارچي براساس خصوصيات مورفولوژيكي شناسايي شدند. خالص سازي گونه‌هاي ميكوريز با تلقيح اسپور به ريشه گياهان ميزبان مناسب از جمله ذرت، سورگوم، گندم، يونجه، شبدرسفيد، شبدرقرمز، تره‌فرنگي و پيازچه و به گلخانه منتقل شد. نتايج نشان داد كه درصد كلونيزاسيون ريشه به وسيله قارچ‌هاي ميكوريز آربوسكولار ارتباط مستقيم با ميزان محصول دارد. درصد كلونيزاسيون ريشه نيز تحت تأثير جمعيت اسپور خاك، تناوب، سابقه و همچنين ميكروارگانيسم ‌هاي خاك از جمله اندوفيت‌هاي ديواره تيره قرار دارد. در اين پژوهش گونه‌هاي Glomus clarum، Glomus intraradicices، Glomus macrocarpum، Glomus aggregatum، Glomus fassciculatum، Funneliformis geosporus، Funneliformis mosseae و Claroideoglomus etunicatum خالص شدند. همچنين براساس بررسي‌هاي مورفولوژيكي گونه‌هاي زير ازخاك مزارع سيب‌زميني جداسازي و شناسايي شدند: Funneliformis coronatus، Funneliformis geosporus، Funneliformis mosseae، Glomus ambisporum، Glomus macrocarpum، Glomus sinuosum، Glomus microcarpum، Glomus badium، Glomus aureum، Septoglomua constrictum، Gigaspora gigantea، Scutelospora armeniaca. سه گونه Glomus badium، Glomus aureum و Scutelospora armeniaca براي فلور قارچي ايران و تمام 13 گونه براي سيب‌زميني جديد مي‌باشند

48058

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حسين علايي+محمد مرادي

گياهپزشكي.بيماري

ابراهيم صداقتي