تأثير نيتروژن و جيبرلين بر برخي ويژگي‌هاي رشدي، پارامترهاي فتوسنتزي و عناصر غذايي پسته رقم قزويني تحت تنش شوري

دانشگاه ولي عصر

ارشد

از آن‌جا كه طبق تحقيقات انجام شده توليد و فعاليت هورمون‌هاي گياهي تحت تأثير عوامل طبيعي و عناصر غذايي مورد نياز گياه قرار گرفته و نيتروژن مهم‌ترين تأثير را بر توليد و انتقال جيبرلين به اندام‌هاي هوايي گياه دارد، لذا در اين پژوهش تأثير نيتروژن و جيبرلين بر برخي از ويژگي‌هاي رشدي، پارامترهاي فتوسنتزي و عناصر غذايي دانهال‌هاي پسته (رقم قزويني) در شرايط شور مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور آزمايشي در شرايط گلخانه‌اي و به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملأ تصادفي با سه تكرار بر روي پسته رقم قزويني انجام شد. فاكتورها شامل نيتروژن در سه سطح(0، 75 و150 ميلي‌گرم نيتروژن در كيلو‌گرم خاك از منبع نيترات آمونيوم)، شوري در سه سطح (0، 1000 و 2000 ميلي‌گرم كلريد سديم در كيلوگرم خاك) و جيبرلين به‌صورت محلول‌پاشي در سه سطح (0، 250 و 500 ميلي‌گرم در ليتر) بود. پارامترهاي رويشي اندازه‌گيري شده در اين آزمايش شامل: قطر و ارتفاع ساقه، تعداد و سطح برگ و وزن خشك برگ، ساقه و ريشه بود. پارامترهاي فتوسنتزي و تنظيم كننده‌هاي اسمزي اندازه‌گيري شده نيز شامل ميزان كلروفيل ، ، كلروفيل كل، كارتنوئيد، فلورسانس كلروفيل و پرولين بود. هم‌چنين عناصر غذايي اندازه‌گيري شده در اين آزمايش شامل: نيتروژن، سديم، پتاسيم، فسفر، كلسيم، منيزيم، آهن، روي، مس، منگنز و كلر بود كه در ريشه و اندام هوايي (مخلوط برگ و ساقه) اندازه‌گيري شد. بر اساس نتايج به‌دست آمده از اين تحقيق، مشخص گرديد كه با افزايش شوري، پارامترهاي رويشي گياه و هم‌چنين خصوصيات فيزيولوژيك اندازه‌گيري شده كاهش معني‌داري يافتند، ليكن با افزايش كاربرد جيبرلين و نيتروژن پارامترهاي ذكر شده افزايش چشمگيري نسبت به شاهد داشتند، درحالي‌كه افزايش غلظت جيبرلين منجر به كاهش رشد ريشه شد. با توجه به اين‌كه شوري سبب افزايش ميزان پرولين برگ گرديد، كاربرد 150 ميلي‌گرم نيتروژن و محلول‌پاشي 500 ميلي‌گرم در ليتر جيبرلين اين پارامتر را به ترتيب 55 و 26 درصد افزايش داد، اما كاربرد توأمان اين دو تيمار در بالاترين سطوح خود باعث افزايش 79 درصدي پرولين نسبت به شاهد شد. نتايج اين آزمايش هم‌چنين نشان داد، با افزايش شوري تا 2000 ميلي‌گرم كلريد سديم در كيلوگرم خاك، غلظت عناصر سديم و كلراندام هوايي و ريشه افزايش و نيتروژن و مس اندام هوايي و ريشه كاهش يافت، ليكن با كاربرد 150 ميلي‌گرم نيتروژن و با مصرف جيبرلين غلظت اين عناصر افزايش يافت. به‌طور كلي نتايج اين آزمايش نشان داد در شرايط شور، كاربرد جيبرلين و نيتروژن به تنهايي و يا توأمان از طريق بهبود پارامترهاي رويشي و فتوسنتزي و هم‌چنين افزايش غلظت عناصر غذايي عملكرد گياه پسته در شرايط تنش شوري را بهبود بخشيد.

48699

دانشگاه وليعصر رفسنجان

عبدالرضا اخگر،حميدرضا كريمي

خاك

وحيد مظفري