اثر روش¬هاي عصاره¬گيري چند گياه روي كشندگي و جدول زندگي دو جنسي سفيدبالك پنبه Bemisia tabaci (Genn.)

دانشگاه ولي عصر

ارشد

كشت سبزي و صيفي گلخانه‌اي از جمله گوجه‌فرنگي در نقاط مختلف جهان توسعه‌ي زيادي پيدا كرده است. گوجه‌فرنگي يكي از محصولاتي است كه به تازگي به ليست محصولات مهم جهان اضافه شده است. آفات مختلفي به خصوص در گلخانه به گوجه‌فرنگي حمله مي‌كند كه سفيدبالك پنبه Bemisia tabaci در ليست مهم‌ترين آفات قرار مي‌گيرد. در اين پژوهش اثر روش‌هاي مختلف عصاره‌گيري (سوكسله، ماسراسيون، بن‌ماري، پركولاسيون و سونيكاسيون) دوگياه روناس و شاتره روي كشندگي حشرات كامل سفيدبالك پنبه به روش غوطه‌وري برگ مورد بررسي قرار گرفت. متانول و آب به‌عنوان شاهد منفي در نظر گرفته شد. بيشترين اثرات كشندگي در مورد گياه روناس به ترتيب مربوط به عصاره استخراج شده از روش‌هاي ماسراسيون > بن‌ماري> سونيكاسيون> پركولاسيون> سوكسله و در مورد گياه شاتره مربوط به عصاره استخراج شده از روش‌هاي پركولاسيون> ماسراسيون <سونيكاسيون> بن‌ماري> سوكسله بود. همچنين اثرات زيركشنده¬ي عصاره روناس استخراج شده با روش‌هاي مختلف عصاره‌گيري بر دموگرافي سفيدبالك پنبه در مراحل حشرات كامل مورد بررسي قرار گرفت. پارامترهاي جدول زندگي در تيمار حشرات كامل طبق جدول زندگي دوجنسي ويژه سني آناليز شد. در تيمار حشرات كامل، بعد از عصاره ماسراسيون، كمترين دوره تخم¬گذاري در تيمار بن‌ماري مشاهده مي¬شود. نتايج حاصله پارامترهاي جمعيت در تيمار حشرات كامل نشان داد، بين متغير نرخ خالص توليدمثل (NRR يا R0 )، نرخ ذاتي افزايش جمعيت (r) و نرخ متناهي افزايش جمعيت (λ)، نرخ ناخالص توليدمثل (GRR) و متوسط مدت زمان يك نسل (T) به روز در سطح 5 درصد اختلاف معني¬دار وجود دارد. نرخ ذاتي افزايش جمعيت (rm) براي تيمارهاي شاهد و عصاره‌هاي استخراج شده به روش ماسراسيون، بن‌ماري، سونيكاسيون و پركولاسيون به ترتيب 001/0±106/0، 001/0±087/0، 001/0±096/0، 001/0±095/0 و 001/0±097/0، نرخ خالص توليدمثل (NRR يا R0) 568/0±83/14، 225/0±58/8، 286/0±46/10، 583/0±19/10 و 245/0±05/10، نرخ ناخالص توليدمثل (GRR) 638/2±25/56، 868/1±18/41، 960/3±00/52، 167/3±77/48 و 781/0±62/34، نرخ متناهي افزايش جمعيت (λ)، 001/0±112/1، 001/0±091/1، 001/0±101/1، 001/0±100/1 و 001/0±101/1 و متوسط مدت زمان يك نسل (T)، 079/0±72/24، 111/0±35/24، 099/0±05/24، 052/0±74/23 و 052/0±54/23 بود. نتايج اين پژوهش نشان داد كه كمترين نرخ ذاتي افزايش جمعيت (rm) به عصاره استخراج شده از روش ماسراسيون مربوط بود. چنين به نظر مي¬رسد كه از بين روش‌هاي مختلف عصاره‌گيري گياه روناس، ماسراسيون روش بهتري براي استخراج تركيبات شيميايي موثر بر سفيدبالك پنبه مي‌باشد

49204

دانشگاه وليعصر رفسنجان

گياهپزشكي

محمد امين سميع