اثر چند عصاره گياهي بر مرگ و مير و شاخص هاي تغذيه اي سوسك برگ خواران نارون

دانشگاه ولي عصر ﴿عج﴾ رفسنجان

كارشناسي ارشد

سوسك برگ‌خوار نارون، Xanthogaleruca luteola، يكي از آفات مهم درختان نارون است و همه‌ساله خسارت زيادي به فضاي سبز در اكثر نقاط كشور وارد مي‌كند. براي كنترل اين آفت به طور عمده از روش‌هاي شيميايي استفاده مي‌شود. با توجه به اهميت سلامت انسان و حفظ محيط زيست، كاهش مصرف سموم شيميايي در برنامه‌ي مهار آفت امري ضروري است. به همين منظور پژوهش حاضر با هدف بررسي تأثير دو عصاره گياهي بر مرگ و مير و شاخص‌هاي تغذيه‌اي سوسك برگ‌خوار نارون انجام شد. عصاره‌هاي گياهي مورد استفاده در اين پژوهش، تلخه Acroptilon repens و استبرق Calotropis procera بودند كه از روش غوطه‌ور كردن برگ نارون عليه لاروهاي سن سوم سوسك برگ‌خوار نارون در شرايط ثابت (دماي 1±25 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5±65 درصد و دوره روشنايي به تاريكي 8:16) استفاده شد. آزمايشات زيست‌سنجي براي هر عصاره، در قالب طرح كاملاً تصادفي با پنج تيمار و 3 تكرار براي هر تيمار انجام شد. مرگ و مير حشرات به ترتيب بعد از 24، 48، 72 و 96 ساعت بررسي شد. غلظت كشنده براي 50 درصد از جمعيت براي عصاره تلخه، 834/41 گرم بر ليتر و شيب خط دز پاسخ نيز 676/0±266/3 و براي عصاره استبرق، 614/54 گرم بر ليتر و شيب خط دز پاسخ نيز 455/0±169/2 به‌دست آمد. جهت انجام آزمايشات شاخص‌هاي تغذيه‌اي، از غلظت LC20 و LC50 عصاره تلخه و غلظت LC50 عصاره استبرق استفاده گرديد. طبق اين پژوهش، نرخ مصرف نسبي تغذيه (RCR) (ميلي‌گرم/ميلي‌گرم/روز)، نرخ رشد نسبي (RGR) (ميلي‌گرم/ميلي‌گرم/روز)، كارايي تبديل غذاي خورده شده (ECI) (درصد)، كارايي تبديل غذاي هضم شده (ECD) (درصد)، شاخص تقريبي هضم شوندگي (AD) (درصد) و شاخص بازدارندگي تغذيه (FDI) (درصد) در لاروهاي تيمار شده توسط عصاره استبرق در غلظت LC50 به ترتيب 15/0، 04/0-، 05/31-، 52/42-، 20/76 و 01/81، در لاروهاي تيمار شده توسط عصاره تلخه در غلظت LC50 به ترتيب 06/0، 03/0-، 79/63-، 41/95-، 53/73 و 43/91 و در لاروهاي تيمار شده توسط عصاره تلخه در غلظت LC20 به ترتيب 79/0، 06/0-، 19/8-، 31/8-، 55/98 و 60/18 به‌دست آمد كه در هر دو عصاره نسبت به شاهد، به‌طور معني‌داري كاهش يافتند. نتايج حاصل از اين پژوهش مي‌تواند گامي جهت استفاده كاربردي از تركيبات گياهي و به‌عنوان جايگزيني مناسب براي آفت‌كش‌هاي شيميايي باشد. با انجام آزمايش‌هاي تكميلي مي‌توان از اين تركيبات گياهي جهت كنترل سوسك برگ‌خوار نارون در معابر و فضاهاي سبز شهري بهره برد.

49909

دانشگاه وليعصر رفسنجان

حشره شناسي

محمد امين سميع